دوره 20، شماره 1 - ( 1-1405 )
جلد 20 شماره 1 صفحات 0-0 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Zamanpour H, Azarnivand H, Arzani H, Ghorbani M. Examining the Challenges of Multi-Purpose Use of Rangeland Using Social Network Analysis (Case Study: Shah Alborz Rangeland, Taleghan Province). مرتع 2026; 20 (1)
URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-1164-fa.html
URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-1164-fa.html
زمانپور حسین، آذرنیوند حسین، ارزانی حسین، قربانی مهدی. بررسی چالشهای بهرهبرداری چندمنظوره از مرتع با استفاده از تحلیل شبکه اجتماعی(مطالعه موردی: مرتع شاه البرز-استان طالقان). مرتع. 1405; 20 (1)
دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
چکیده: (24 مشاهده)
سابقه و هدف: در استفاده چندمنظوره ارزش خدمات اکوسیستم از طریق همزیستی چندین نوع فعالیت از جمله دامداری و اکوتوریسم نمایان می¬شود. مرتع شاه البرز نیز با داشتن ویژگیهای اکوتوریسمی (دشت، رودخانه، غار و ...) از پتانسیل استفاده چندمنظوره برخوردار است در حالی که استفاده غالب آن چرای دام است. از آنجایی که عملی کردن چنین اقدامی با برخی از چالش¬ها از سوی نهادهای مربوطه مواجه است در این تحقیق به شناسایی چالش¬ها و معرفی استراتژیها جهت استفاده اکوتوریسم و تهیه نقشه ذینفعان پرداخته شد.
مواد و روشها: به منظور ارزیابی شبکه و تجزیه و تحلیل ذینفعان تعاملات بین 23 ذینفع مرتبط با صنعت اکوتوریسم در مرتع شاه البرز ترکیب شد تا بینشهایی در مورد اثربخشی تعاملات ذینفعان ارایه گردد. اطلاعات مورد نیاز از طریق توزیع پرسشنامه بین ذینفعان و بهرهبرداران مراتع چهار روستای شهرستان طالقان جمعآوری شد. پس از جمع آوری دادهها ویژگیهای توصیفی جامعه آماری استخراج گردید. سپس، به منظور تعیین جامعه آماری در سطح نهادها، جامعه آماری نهادهای مرتبط با اکوتوریسم از طریق نمونهگیری گلوله برفی شناسایی شد. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار تخصصی تحلیل ساختارهای اجتماعی UCINET6 و ترسیم گراف مربوطه آن از طریق Net Draw انجام شد.
نتایج: 22درصد افراد میزان امنیت شغلی مرتعداری را زیاد بیان کردند. 7/60 درصد افراد نیز اعتقاد داشتند که به میزان کم و خیلی کم از نظرات مردم برای طراحی و برنامهریزی طرحهای مرتعداری استفاده شده است. در سطح کلان شبکه اجتماعی شاخص میزان تراکم شبکه در نهادهای شهرستان طالقان 22درصد، میزان دوسویگی پیوندها در نهادها 42درصد و انتقالپذیری پیوندها 17درصد بدست آمد که بیانگر تمرکز نامطلوب قدرت در بین نهادهای است. در سطح خرد شبکه اجتماعی نیز از بین نهادهای منتخب به ترتیب نهادهای فرمانداری و بخشداری بیشترین و کمترین مقدار شاخصهای مرکزیت درجه، مرکزیت مجاورت و مرکزیت بینابینی را به خود اختصاص دادند. همچنین مشخص شد که اکوتوریسم طالقان از بین کلیه نهادهای شناسایی شده عمدتا تحتتاثیر نهادهای فرمانداری، نیروی انتظامی و اداره میراث فرهنگی و گردشگری هدایت میشود.
نتیجه گیری: وضعیت نا مطلوب بین نهادها در سطح کلان حاکی از میزان سرمایه اجتماعی پایین در شبکه نهادی منطقه است. همچنین از آنجایی که نهاد فرمانداری ارتباطات زیادی با سایر نهادها داشته است و سایر نهادها نیز با این نهاد ارتباط ایجاد کردهاند این نهاد در موقعیت تاثیرگذارتری نسبت به سایر نهادها قرار گرفته است. به عبارتی دیگر، نهاد فرمانداری دارای نفوذ اجتماعی بالاتری نسبت به سایر کنشگران است و میتواند نقش موثرتری در گردشگری مرتع و برقراری ارتباط با سایر بهرهبرداران محلی ایفا کند. به طور کلی میتوان نتیجه گرفت که سرمایه اجتماعی پایین و ناهماهنگی بین نهادها ممکن است بخش گردشگری مرتع را از جستجوی (دستیابی) منافع مشترک و هماهنگی با استراتژیهای آینده دور کند.
مواد و روشها: به منظور ارزیابی شبکه و تجزیه و تحلیل ذینفعان تعاملات بین 23 ذینفع مرتبط با صنعت اکوتوریسم در مرتع شاه البرز ترکیب شد تا بینشهایی در مورد اثربخشی تعاملات ذینفعان ارایه گردد. اطلاعات مورد نیاز از طریق توزیع پرسشنامه بین ذینفعان و بهرهبرداران مراتع چهار روستای شهرستان طالقان جمعآوری شد. پس از جمع آوری دادهها ویژگیهای توصیفی جامعه آماری استخراج گردید. سپس، به منظور تعیین جامعه آماری در سطح نهادها، جامعه آماری نهادهای مرتبط با اکوتوریسم از طریق نمونهگیری گلوله برفی شناسایی شد. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار تخصصی تحلیل ساختارهای اجتماعی UCINET6 و ترسیم گراف مربوطه آن از طریق Net Draw انجام شد.
نتایج: 22درصد افراد میزان امنیت شغلی مرتعداری را زیاد بیان کردند. 7/60 درصد افراد نیز اعتقاد داشتند که به میزان کم و خیلی کم از نظرات مردم برای طراحی و برنامهریزی طرحهای مرتعداری استفاده شده است. در سطح کلان شبکه اجتماعی شاخص میزان تراکم شبکه در نهادهای شهرستان طالقان 22درصد، میزان دوسویگی پیوندها در نهادها 42درصد و انتقالپذیری پیوندها 17درصد بدست آمد که بیانگر تمرکز نامطلوب قدرت در بین نهادهای است. در سطح خرد شبکه اجتماعی نیز از بین نهادهای منتخب به ترتیب نهادهای فرمانداری و بخشداری بیشترین و کمترین مقدار شاخصهای مرکزیت درجه، مرکزیت مجاورت و مرکزیت بینابینی را به خود اختصاص دادند. همچنین مشخص شد که اکوتوریسم طالقان از بین کلیه نهادهای شناسایی شده عمدتا تحتتاثیر نهادهای فرمانداری، نیروی انتظامی و اداره میراث فرهنگی و گردشگری هدایت میشود.
نتیجه گیری: وضعیت نا مطلوب بین نهادها در سطح کلان حاکی از میزان سرمایه اجتماعی پایین در شبکه نهادی منطقه است. همچنین از آنجایی که نهاد فرمانداری ارتباطات زیادی با سایر نهادها داشته است و سایر نهادها نیز با این نهاد ارتباط ایجاد کردهاند این نهاد در موقعیت تاثیرگذارتری نسبت به سایر نهادها قرار گرفته است. به عبارتی دیگر، نهاد فرمانداری دارای نفوذ اجتماعی بالاتری نسبت به سایر کنشگران است و میتواند نقش موثرتری در گردشگری مرتع و برقراری ارتباط با سایر بهرهبرداران محلی ایفا کند. به طور کلی میتوان نتیجه گرفت که سرمایه اجتماعی پایین و ناهماهنگی بین نهادها ممکن است بخش گردشگری مرتع را از جستجوی (دستیابی) منافع مشترک و هماهنگی با استراتژیهای آینده دور کند.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |