دوره 20، شماره 1 - ( 1-1405 )
جلد 20 شماره 1 صفحات 0-0 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Abditazik S, Sepehri A, Farzam M, sadat azimi M. The impact of mining activities on biological and chemical properties of the soil of pastures adjacent to the West Asia Cement Factory in Torbat-e Jam. مرتع 2026; 20 (1)
URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-1294-fa.html
URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-1294-fa.html
عبدی تازیک سعید، سپهری عادل، فرزام محمد، سادات عظیمی مژگان. تأثیر فعالیتهای معدنکاوی بر برخی خصوصیات بیولوژیکی و شیمیایی خاک مراتع مجاور کارخانه سیمان غرب آسیا در تربتجام. مرتع. 1405; 20 (1)
دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
چکیده: (24 مشاهده)
سابقه و هدف: امروزه آلودگی آب، خاک و هوا بواسطۀ انجام فعالیتهای صنعتی توسط بشر، به یک تهدید جدی برای طبیعت تبدیل شده است. صنعت تولید سیمان و بهرهبرداری از معادن مرتبط با آن، یکی از این آلایندههای محیطی است. از بین رفتن اکوسیستمهای طبیعی، تخریب مراتع، جنگلها و مزارع و همچنین تهدید کیفیت آب سرچشمهها و سفرههای آب زیرزمینی، به خطر افتادن حیات گونههای گیاهی و جانوری، خصوصاً گیاهان دارویی و تهدید فعالیتهای کشاورزی و دامپروری و بطور کلی از بین رفتن شرایط مساعد زندگی برای ساکنین منطقه، از پیامدهای منفی فعالیتهای بی حد و اندازۀ کارخانجات تولید سیمان و معادن مرتبط با آن به شمار میرود. از اینرو، تحقیق حاضر با هدف مطالعه برخی خصوصیات شیمیایی و بیولوژیکی خاک، در اراضی تخریب شده اطراف کارخانه سیمان تربتجام در اثر معدنکاوی صورت پذیرفت.
مواد و روشها: این پژوهش در سال 1401 درمحدوده مراتع و مناطق معدنکاوی شده مجاور کارخانه سیمان تربتجام واقع در استان خراسان رضوی انجام شد. چهار سایت تخریب شده ناشی از معدنکاوی شامل مناطق ریزشکوه، واریزههای سنگی حین معدنکاوی، واریزههای ناشی از جادهسازی و منطقه تحت تاثیر معدن مارن درنظر گرفته شدند که درکنار یک منطقه شاهد مورد مقایسه قرار گرفتند. در هر یک از مناطق، پنج سایت و در هر سایت سه محدوده تصادفی ترانسکت (مجموعا 45 ترانسکت) مستقر گردید. در طول ترانسکتها پلاتهای یک متر مربعی با فواصل 10 متری از یکدیگر مستقر شدند. در تمامی سایتها، جهت بررسی خصوصیات شیمیایی، فعالیتهای زیستی و عناصر ماکرو خاک، نمونهبرداری از دو عمق صفر تا 20 و 20 تا 40 سانتیمتر صورت گرفت.
نتایج: یافتههای پژوهش حاضر نشان دادند که میزان پتاسیم خاک در عمق 20 تا 40 سانتیمتر نسبت به عمق صفر تا 20 سانتیمتر بطور معنیداری و به میزان 86/4 درصد بیشتر و هدایت الکتریکی خاک در عمق 20 تا 40 سانتیمتر نسبت به عمق صفر تا 20 سانتیمتر بطور معنیداری و به میزان 37/3 درصد کمتر بود. فعالیت میکروارگانیسمهای خاک (شامل قارچهای میکوریزا و باکتریهای هوازی و بیهوازی) در منطقه شاهد، نسبت به مناطق معدنکاوی شده بطور معنیداری بیشتر بود. میزان ماده آلی و فسفر خاک، با انجام فعالیتهای معدنکاوی نسبت به منطقه شاهد بطور معنیداری کاهش یافت. در تحقیق حاضر، نوسانات pH خاک، بسیار ناچیز و کمتر از یک بود. با این وجود، بالاترین میزان pH خاک در منطقه واریزه سنگی در هر دو عمق صفر تا 20 سانتیمتر و 20 تا 40 سانتیمتر و منطقه جادهسازی در عمق 20 تا 40 سانتیمتر وجود داشت و در این مناطق، pH خاک به سمت قلیایی شدن پیش رفت. کمترین میزان pH خاک نیز در منطقه شاهد و در عمق 20 تا 40 سانتیمتر مشاهده شد. بطوری که میزان pH خاک در این ناحیه و عمق نمونهبرداری، کمتر از 4/7 بود.
نتیجهگیری: بر اساس یافتههای تحقیق حاضر، اثر عمق نمونهبرداری بر صفات بررسی شده چندان محسوس نبود. اما عمده صفات بررسی شده، تحت تاثیر مکانهای مورد مطالعه قرار گرفتند. بطوری که میزان میکروارگانیسمهای خاک در منطقه شاهد، نسبت به مناطق معدنکاوی شده بطور معنیداری بیشتر بود. از این رو، پیشنهاد میشود که عملیات احیاء خاک در مناطق معدنکاوی شده صورت پذیرد و قوانینی وضع گردد تا معدنکاوان و فعالان حیطه کاری همچون کارخانجات تولید سیمان، پس از برداشت معادن، آن مناطق را دوباره احیاء کنند.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |