Journal of Rangeland

fa رابطه سرمایه‌اجتماعی و نقش میانجی یادگیری‌اجتماعی با رضایت مرتعداران از طرح‌ها در مراتع ییلاقی مازندران The Relationship between Social Capital and Role of Social Learning تخصصي Special پژوهشي Research سابقه و هدف: آینده زندگی انسان بر درک بهتر عواملی که موجب رضایت‌مندیاش میشوند متکی است. سرمایه اجتماعی یکی از عواملی است که میتواند در رهگذر تبادل دانش و تجربه و ارتباط با دیگران رشد یابد و در ارتقاء رضایت‌مندی اجتماعات محلی موثر باشد. اجرای موثر و کارآمد برنامههای اصلاح و احیای مراتع با استفاده از رویکرد مشارکتی، مسائل و مشکلاتی را نیز پیش روی سیاستگذاران و مدیران قرار میدهد که لازمه حل آنها نگرش کلی به مسائل است. این تحقیق به نقش میانجی یادگیری اجتماعی در تعامل مشارکت و اعتماد در رضایت‌مندی مرتعداران از اجرای طرحهای مرتعداری، در مراتع ییلاقی مازندران تاکید دارد و به فرآیند الگوسازی ختم میشود. مواد و روشها: روش مطالعه از نوع پیمایشی و جامعه آماری مورد بررسی شامل مرتعداران 11 سامان عرفی به تعداد 136 نفر در مراتع ییلاقی استان مازندران است که در آنها طرحهای مرتعداری در سال 1397 اجرا شدهاست. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 100 نفر تعیین گردید. جمعآوری دادهها به روش تصادفی طبقهبندیشده و با استفاده از ابزار پرسشنامه پرسشنامه از نوع طیف لیکرت (ساختاریافته) انجام پذیرفت. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزارهای  SPSS22و  Smart PLS3انجام شد. روایی ظاهری و محتوایی ابزار تحقیق با استفاده از نظرات جمعی از متخصصان مربوط به موضوع تحقیق به تأئید رسید. همچنین مقادیر به دستآمده از آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و میانگین واریانس استخراجشده برای بخشهای مختلف پرسشنامه در حد قابلپذیرشی به‌دست آمد. جهت آزمودن مدل مفهومی تحقیق از مدلسازی معادلات ساختاری از نوع مدل انعکاسی (جهت پیکانها از سازهها به سمت گویهها) بر اساس روش حداقل مربعات جزئی استفاده شده است. مقادیر مشاهده شده روی مسیر بین سازهها (متغیرهای پنهان) با یکدیگر ضریب مسیر نامیده میشود و ضریب همبستگی دو سازه یا بتای استاندارد شده رگرسیون را نشان میدهند.  این روش، تکنیکی بسیار نیرومند و کلی از نوع رگرسیون چندمتغیره یا بسط مدل خطی عمومی است و مدلهای بیرونی و درونی ارتباط متغیرهای آشکار و پنهان را بررسی میکند. نتایج: نتایج تحلیل مسیر با نرمافزار  Smart PLS3نشان داد که هر سه شاخص (اعتماد، مشارکت و یادگیری اجتماعی)، تاثیر مثبت و معنیداری بر رضایت‌مندی مرتعداران از اجرای طرحهای مرتعداری دارند و قادرند 85 درصد از تغییرات متغیر وابسته (رضایت‌مندی مرتعداران) را تبیین کنند. متغیر اعتماد دارای اثر مستقیم 303/0 و متغیر مشارکت دارای اثر مستقیم 598/0 بر رضایت‌مندی هستند. اما به واسطه نقش میانجی یادگیری اجتماعی دارای اثرات بیشتری بر رضایت‌مندی هستند؛ اینگونه که اثر غیرمستقیم اعتماد بر رضایت‌مندی به واسطه نقش میانجی یادگیری اجتماعی (561/0*608/0) برابر با 341/0 و بیشتر از اثر مستقیم و بدون واسطه یادگیری اجتماعی یعنی مقدار 303/0 است. در مجموع هم اثرات اعتماد (644/0) یعنی از راه مستقیم بهعلاوه اثر غیرمستقیم قویتر از اثر اعتماد بر رضایت‌مندی به تنهایی (303/0) است. همچنین اثر غیرمستقیم (با واسطه نقش میانجی یادگیری اجتماعی) مشارکت بر رضایت‌مندی (329/0*608/0) برابر با 2000/0 است که کمتر از اثر مستقیم آن (598/0) میباشد اما در کل اثرات مشارکت بر رضایت‌مندی (798/0) که با حاصلجمع مسیرهای اثراگذاری با واسطه و بیواسطه یادگیری اجتماعی بر رضایت‌مندی به‌دست میآید بیشتر از اثر تنها مشارکت (598/0) بر رضایت‌مندی است بنابراین میتوان نتیجه گرفت که یادگیری اجتماعی نقش بهسزایی در افزایش اثرگذاریهای کل متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته داشتهاست. نتیجه‌گیری: در این تحقیق یادگیری اجتماعی از طریق تسهیم اطلاعات و روابط بین مرتعداران زمینه لازم را برای انتقال دانش آماده میکند و با افزایش شاخصهای سرمایه اجتماعی در بین مرتعداران مراتع ییلاقی مازندران که در سال 1397 در آنها طرحهای مرتعداری اجرا شد؛ بهبود بهرهوری نیروی انسانی و رضایتمندی مرتعداران افزایش مییابد. شاخصهای سرمایه اجتماعی بیان کننده شرایط و ویژگیهای مختلف حاکم بر اقدامات و عملکرد مرتعداران در اجرای طرحهای مرتعداری است که بر رضایتمندی آنان اثرات بسیار دارد. بنابراین میتوان بیان کرد، هر چه ارتباط مرتعداران در اجرای طرحها از غنای بیشتری برخوردار باشد، رضایتمندی آنها از عملکرد و اجرای طرحها در درجه بالاتری قرار میگیرد.   Background and purpose: The future of human life depends on a better understanding of the factors that lead to satisfaction. Social capital is one of the factors that can grow through the exchange of knowledge. experiences and communications. Effective and efficient implementation of rangeland rehabilitation programs using a participatory approach also raises issues and problems for policy makers and managers that require a general approach to solving them. This study emphasizes the mediating role of social learning in the interaction of participation and trust among rangeland users. It assesses satisfaction of the users with the implementation of rangeland management projects in Mazandaran summer rangelands and ends with the modeling process. Methodology: The study method is a run in rangers of 11 customary systems with 136 people in the summer rangelands of Mazandaran province in which rangeland management projects have been implemented in 1397. The sample size was determined using Cochran's formula of 100 people. Data were collected by stratified random sampling method using a Likert scale (structured) questionnaire. Data analysis was performed using SPSS22 and Smart PLS3 software. The apparent and content validity of the research tool was confirmed using the collective opinions of experts related to the research topic. Also, the values obtained from Cronbach's alpha, combined reliability and mean variance extracted for different sections of the questionnaire were acceptable. In order to test the conceptual model of the research, structural equation modeling of reflective model type (for arrows from structures to items) based on the partial least squares method has been used. The values observed on the path between the structures (hidden variables) with each other are called the path coefficient and show the correlation coefficient of the two structures or the standardized regression beta. This method is a very powerful and general technique of multivariate regression or general linear model expansion, and external and internal models examine the relationship between overt and covert variables. Results: The results of path analysis with Smart PLS3 software showed that all three indicators (trust, participation and social learning) have a positive and significant effect on the satisfaction of rangers with the implementation of rangeland plans and are able to 85% of the dependent variable changes ( Explain the satisfaction of ranchers). The trust variable has a direct effect of 0.303 and the participation variable has a direct effect of 0.598 on satisfaction. But because of the mediating role of social learning, they have more effects on satisfaction; Thus, the indirect effect of trust on satisfaction due to the mediating role of social learning (0.608 * 0.561) is equal to 0.341 and more than the direct and unmediated effect of social learning, ie 0.303. In general, the effects of trust (0.644), ie directly in addition to the indirect effect, are stronger than the effect of trust on satisfaction alone (0.303). Also, the indirect effect (through the mediating role of social learning) of participation on satisfaction (0.608 * 0.329) is equal to 0.000, which is less than its direct effect (0.598), but in general, the effects of participation on Satisfaction (0.798) which is obtained by combining direct and indirect effects of social learning on satisfaction is greater than the effect of participation alone (0.598) on satisfaction, so it can be concluded that social learning plays a role. There has been an improvement in increasing the total effects of independent variables on the dependent variable. Conclusion: In this study, social learning through the sharing of information and relationships between rangeland owners prepares the necessary ground for knowledge transfer and by increasing the indicators of social capital among rangeland ranchers in Mazandaran summer rangelands in which in 1397 Were implemented; Improving manpower productivity and increasing ranchers' satisfaction. Indicators of social capital express different conditions and characteristics governing the actions and performance of the households in the implementation of rangeland projects that have many effects on their satisfaction. Therefore, it can be said that the richer the relationship of ranchers in the implementation of projects, the higher their satisfaction with the performance and implementation of projects.   اعتماد, مشارکت, یادگیری اجتماعی, تحلیل مسیر Trust, Participation, Social learning, Path analysis 174 190 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-247-3&slc_lang=fa&sid=1 Ronak Ahmadi روناک احمدی Ronakahmadi69@gmail.com 100319475328460013994 100319475328460013994 Yes Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری Qdralh Heidari قدرت اله حیدری q_heydari@yahoo.com 100319475328460013995 100319475328460013995 No Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری Shafaq Rastegar شفق رستگار rastgarshafagh@gmail.com 100319475328460013996 100319475328460013996 No Department of Range Management, Faculty of Natural Resources, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری Hannane Mohammadi Kangrani حنانه محمدی کنگرانی kangarani@ut.ac.ir 100319475328460013997 100319475328460013997 No Department of Range Management, Faculty of Range and Watershed Management, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan گروه مرتعداری، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان