Journal of Rangeland

fa اثرات گروه‌های عملکردی سوسک‌های سرگین‌خوار در برداشت سرگین گاو و پراکنش ثانویه بذر‌ها در مراتع نیمه‌استپی استان چهار‌محال و بختیاری The effects of Functional groups of dung beetles on secondary seed dispersal by removing cattle dung in semi steppe rangelands of Chaharmahal va Bakhtiari province تخصصي Special پژوهشي Research <p>  سوسکهای سرگینخوار قادر هستند مراحل اکولوژیکی گوناگونی را در اکوسیستمهایی که در آن زندگی میکنند به انجام رسانند . تحقیق حاضر برای مطالعه تاثیر عملکرد سوسک  های سرگین  خوار در برداشت سرگین دام و پراکنش ثانویه بذرها در مرتع تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد در قالب طرح کاملا تصادفی در فصل تابستان سال 1392 انجام گرفت. بدین منظور توری‌های با اندازه سوراخهای بزرگ و کوچک و کود دامی گاو در شش حالت مختلف با شش تکرار بهعنوان تیمارهای مطالعه انتخاب شدند. برای سنجش کارکرد اکولوژیکی این حشرات در انتقال بذرها از مهرههای پلاستیکی در سه اندازه بهعنوان بذر‌های تقلیدی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 18 انجام شد. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد سوسکهای سرگینخوار در برداشت کود گاوی مربوط به حالتی بود که احتمال حضور سوسکهای اقامت  گر، عدمحضور تونل  گرهای بزرگ و غلتان  گرهای بزرگ و همچنین حضور تونل  گرهای کوچک و غلتان  گرهای کوچک بررسی شد. حداقل مقدار سرگین جابهجا شده مربوط به حالت شاهد (عدم حضور سوسک) و حالتی که احتمال حضور سوسک  های اقامت ‌ گر، تونل  گرهای بزرگ و کوچک و همچنین عدمحضور غلتان  گرهای بزرگ و حضور غلتانگرهای کوچک مورد بررسی قرار گرفت. بیشترین و کمترین بذرهای جابهجا شده توسط سوسکها بهترتیب بذرهای با اندازه کوچک و بزرگ بود . بهطورکلی این حشرات در برداشت سرگین دام و پراکنش ثانویه بذرها نقش مهمی ایفا میکنند که باتوجه به تاثیر فاکتورهای متعدد در عملکرد این حشرات، نیاز به مطالعات بیشتر طی فصول مختلف سال و همچنین بررسی عملکرد این حشرات در سرگین دام‌های مختلف که از پوشش گیاهی مراتع تغذیه میکنند، میباشد.</p> <p>  Dung beetles are influencing on a wide variety of ecological processes in their habitats. A completely randomized design was used to assess the effects of dung beetles function on dung removal and seeds dispersion in University of Sharekord research station during summer of 2013. The large and small size meshes were used and filled by cattle dung in six treatments with six replications. To evaluate the ecological effects of the insects in seeds translocation, three sizes of plastic beads were used as seed mimics. Data were analyzed by SPSS18 software. Results indicated that the maximum function of the dung beetles was found when dwellers and small tuneller and roller beetles were present but large tunneler and roller beetles were absent. The least dung removal was observed in the control treatment (absent of beetles) and a low possibility of presence of dwellers, large and small tunellers and small rollers as well as absence of large rollers. The maximum numbers of translocated seeds had small size but a few large size seeds were moved by beetles. Overall, the beetles play an important role in dung removal and secondary seeds dispersal in rangelands. The functionality of the beetles are highly affected by many factors and may vary in different seasons, hence further research are required to study the effects of beetles on various livestock dungs in rangelands.</p> پراکنش بذر‌ها, سوسک‌های سرگین‌خوار, تدفین سرگین, مراتع شهرکرد. Seed dispersal, Dung beetles, Dung burial, Shahrekord rangelands. 304 317 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-3&slc_lang=fa&sid=1 Iraj Rahimi Pardanjabi ایرج رحیمی پردنجابی Iraj_rahimi86@yahoo.com 10031947532846002718 10031947532846002718 Yes University of Zabol دانشگاه زابل Mahdieh Ebrahimi مهدیه ابراهیمی 10031947532846002719 10031947532846002719 No University of Zabol دانشگاه زابل Pejman Tahmasbi پژمان طهماسبی 10031947532846002720 10031947532846002720 No Assistant Professor at ShahreKord University دانشگاه شهر کرد