fa تأثیر کاربرد پلی اکریل آمید و کود دامی عملکرد گونهFestuca ovina L. در شرایط آزمایشگاهی تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">کمبود بارندگی بیشترین سهم را در کاهش عملکرد گیاهان مرتعی در مناطق خشک و نیمه‌خشک دارد. استفاده از پلیمرهای پلی‌اکریل آمید می&shy;تواند به‌عنوان راهکاری در این زمینه مطرح شود. این تحقیق به‌منظور مقایسه و بررسی کاربرد پلی‌اکریل آمید و کود دامی بر عملکرد گونه <em><span dir="LTR">Festuca ovina</span></em> در شرایط تنش خشکی انجام شد. تجزیه و تحلیل داده&shy;ها با استفاده از طرح کرت&shy;های یکبار خرد شده در قالب طرح پایه بلوک&shy;های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. بدین صورت که تنش خشکی در سه سطح به‌عنوان عامل اصلی و کاربرد نسبت&shy;های مختلف پلیمر در شش سطح به‌عنوان عامل فرعی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که با افزایش مقادیر پلی‌اکریل آمید و کود دامی، مقدار ارتفاع و ارتفاع مجدد گونه <em><span dir="LTR">F. ovina</span></em> افزایش می&shy;یابد. در مورد ارتفاع گونه مورد بررسی بین تیمارهای <span dir="LTR">T1</span>، <span dir="LTR">T2</span>، و <span dir="LTR">T3</span> با تیمار <span dir="LTR">T6</span> اختلاف معنی&shy;دار 58، 50، و 24 درصدی وجود دارد. بین تیمار <span dir="LTR">T4</span> نیز با تیمار <span dir="LTR">T6</span> اختلاف وجود دارد، اما مقدار این اختلاف معنی&shy;دار نیست. در مورد ارتفاع مجدد گونه مورد مطالعه نیز کمترین مقدار در تیمار شاهد و بیشترین مقدار در تیمار <span dir="LTR">T6</span> گزارش شده است. مقدار تولید و تولید مجدد این گونه در تیمارهای پلی‌اکریل آمید و کودهای دامی (<span dir="LTR">T1</span> تا <span dir="LTR">T5</span>)، نسبت به تیمار شاهد افزایش یافته است. با توجه به نتایج مشخص می&shy;شود که علیرغم دو برابر شدن مقدار پلی‌اکریل آمید، تیمارهای <span dir="LTR">T5</span> نسبت به تیمارهای <span dir="LTR">T3</span>، اختلاف معنی‌داری بین این تیمارها مشاهده نشد، اما بین تیمارهای <span dir="LTR">T3</span> و <span dir="LTR">T4</span> و همچنین بین تیمارهای <span dir="LTR">T5</span> و <span dir="LTR">T6</span> تفاوت معنی‌داری مشاهده می&shy;شود. با توجه به نتایج تحقیق پیشنهاد می&shy;شود که در شرایط تنش خشکی، علیرغم اینکه بهترین نتایج در مورد عوامل مورد بررسی با کاربرد تیمار <span dir="LTR">&nbsp;T6</span>(کاربرد 10 گرم پلیمر پلی‌اکریل آمید و 50 گرم کود دامی) به‌دست آمد، ولی چون اختلاف معنی‌داری با تیمار <span dir="LTR">T4</span> نداشت، بنابراین از نظر اقتصادی، بخش اجرا به‌منظور بهبود ویژگی‌های گونه <em><span dir="LTR">F. ovina</span></em> در شرایط خشکی بهتر است که از تیمار <span dir="LTR">)T4</span>کاربرد 5 گرم پلیمر پلی‌اکریل آمید و 50 گرم کود دامی) استفاده کند.</p> <p>Rangeland production mainly depends on rainfall in arid and semi-arid areas. Using polyacrylamide polymers can reduce water shortage stress in some extent. The present study was carried out to investigate and compare the influence of polyacrylamide and animal manure on the performance of <em>F. ovina</em> species under drought stress. The effects of three levels of water stress as the main factor and six levels of polymers & manure as the secondary factor on <em>F. ovina</em> production were studied and analyzed. The used six levels of polymer & manure treatment were T₁: Control, T₂: 0Gr. Polyacrylamide, 50Gr. Manure, T₃: 5Gr. Polyacrylamide, 0Gr. Manure, T₄: 5Gr. Polyacrylamide, 50Gr. Manure, T₅: 10Gr. Polyacrylamide, 0Gr. Manure, and T₆: 10Gr. Polyacrylamide, 50Gr. Manure. The collected data was analyzed using a split plot layout within a randomized complete block design with three replications. According to the results, T₁, T₂ and T₃ in compare with T₆ had significant different effects on the species height. The application of T₄ and T₆ had relatively the same effects on the species height and did not differ significantly. The lowest and highest heights of the species were recorded using T₀ and T₆ respectively. The Production and the regrowth yield of the species in T₁ to T₅ levels were increased compared with T₀. According to the results, despite the doubling the amount of polyacrylamide in T₅ compared with T₃, the species production and its regrowth yield did not increased significantly. The differences between T₃ and T₄ levels and also between T5 and T6 levels were significant. Overall, using polyacrylamide polymer and manure improved <em>F. ovina</em> performances. The best performance of the species obtained via using 10g of polyacrylamide polymer and 50g of animal manure in laboratory conditions. Moreover, the obtained results confirmed that using a combination of polyacrylamide polymer and animal manure had more positive effects on the performance of <em>F. ovina</em> than using higher amount of polyacrylamide polymer alone.</p> F. ovina , تنش خشکی, پلیمر پلی اکریل آمید, کود دامی. Festuca ovina, Drought stress, Polyacrylamide polymer, Animal manure. 51 60 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-38&slc_lang=fa&sid=1 Mahshid Suori مهشید سوری m.souri@urmia.ac.ir 10031947532846002831 10031947532846002831 Yes Urmia University دانشگاه ارومیه Javad Motamedi جواد معتمدی 10031947532846002832 10031947532846002832 No Urmia University دانشگاه ارومیه