fa کیفیت علوفه پنج گونه مرتعی در مراحل مختلف فنولوژی، مراتع ییلاقی رامیان، استان گلستان تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">برای مدیریت مناسب مراتع، آگاهی از ترکیبات شیمیایی گونه‌های مرتعی که متأثر از عوامل مختلف است، ضروری می‌باشد. هدف این تحقیق بررسی اثر نوع گونه و مراحل مختلف فنولوژی بر روی مقادیر ترکیبات شیمیایی پنج گونه مرتعی بود. گونه‌ها شامل سه گونه گندمی (<em><span dir="LTR">Poa alpine</span></em>، <em><span dir="LTR">Dactylis</span></em><span dir="LTR"> <em>glomerata</em></span> و <em><span dir="LTR">Bromus persicus</span></em>) و گونه بوته‌ای (<em><span dir="LTR">Onobrychis cornota</span></em>) و گونه فورب (<em><span dir="LTR">Thymus vulgari</span></em>) می‌باشند. نمونه‌ها از مراتع ییلاقی رامیان جمع‌آوری، سپس خشک و در مرحله بعد آسیاب و در آزمایشگاه تجزیه شد. نتایج نشان داد که پروتئین خام، دیواره سلولی منهای همی‌سلولز، انرژی متابولیسمی و هضم‌پذیری ماده خشک در مراحل مختلف فنولوژی دارای اختلاف معنی‌داری بوده و همچنین این ترکیبات در گونه‌های مختلف دارای اختلاف معنی‌دار بودند. برای همۀ گونه با رشد و رسیدن به مرحله بذردهی مقدار پروتئین خام، انرژی متابولیسمی و هضم‌پذیری ماده خشک کاهش و مقدار دیواره سلولی منهای همی‌سلولز، افزایش یافت. <a name="OLE_LINK1">در بین گونه‌ها</a>، &nbsp;<em><span dir="LTR">Onobrychis cornota</span></em> دارای حداکثر مقدار <a name="OLE_LINK9"></a><a name="OLE_LINK10">پروتئین خام (3/24)، انرژی متابولیسمی (1/10) و هضم‌پذیری ماده خشک (0/69) </a>و گونه <em><span dir="LTR">Dactylis</span></em><span dir="LTR"> <em>glomerata</em></span>&nbsp; دارای حداقل پروتئین خام (2/13)، انرژی متابولیسمی (4/9) و هضم‌پذیری ماده خشک (4/62) بود.</p> <p>For good management in rangeland, information of Chemical composite is essential which is influenced by various factors. The main objective of this research was investigation on effects of species and phenological stages on values of chemical composite of five rangeland species. Species were three grasses (<em>Bromus </em><em>persicus</em> and <em>Dactylis</em> <em>glomerata,</em><em> Poa alpine</em>), two forbs (<em>Thymus vulgari</em>, <em>Onobrychis cornota</em>). Samples were collected from highland rangelands of Ramiyan. They were dried, grained and analyzed in Laboratory. The results showed that chemical composite values including crude protein (CP), acid detergent fiber (ADF), dry matter digestibility (DMD) and metabolizable energy (ME) were significantly differed among phenological stages (P<0.01). For all species CP, DMD, and Me decreased and ADF increased with plant growth development. Considering chemical composite values among five species, <em>Onobrychis cornota</em> had highest chemical composite. <a name="OLE_LINK15">Among species, Onobrychis cornuta the maximum amount of crude protein (24.3), metabolizable energy (10.1) and dry matter digestibility (69.0) and, Dactylis glomerata has a minimum crude protein (13.2), energy metabolism (9.7) and dry matter digestibility (62.4), respectively.</a></p> ترکیبات شیمیایی, مراحل رویشی, مراتع ییلاقی, CP, DMD, ME, ADF. chemical composite, phenological stages, highland rangeland, CP, DMD, ME, ADF. 235 243 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-62&slc_lang=fa&sid=1 Zayd Ahmadi زید احمدی zeidahmadi1358@yahoo.com 10031947532846002631 10031947532846002631 Yes Azadshahr branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی، واحد آزادشهر Abdolnaser Atrakchay عبدالناصر اترک چالی 10031947532846002632 10031947532846002632 No Azadshahr branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرگان