fa تاثیر کشت خالص و مخلوط بر میزان پروتئین خام یونجه (.Medicago sativa L) و بروموس تومنتلوس (.Bromus tomentellus Boiss) و برخی عناصر خاک تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">به‌منظور بررسی تاثیر کشت خالص و مخلوط بر میزان پروتئین خام یونجه (.<em><span dir="LTR">Medicago sativa</span></em><span dir="LTR"> L</span>) و بروموس تومنتلوس (.<em><span dir="LTR">Bromus tomentellus</span></em><span dir="LTR"> Boiss</span>) و نیتروژن کل، فسفر و پتاسیم قابل جذب خاک، آزمایشی مزرعه‌ای در قالب فاکتوریل و بر پایه طرح کاملاً تصادفی با 5 تکرار انجام شد. تیمارها شامل کشت خالص و مخلوط، تراکم در سه سطح کم (4 ردیف با فاصله 70 سانتی‌‌‌متر)، متوسط (8 ردیف با فاصله 30 سانتی‌‌‌متر) و زیاد (16 ردیف با فاصله 14 سانتی‌‌‌متر) بودند. نتایج نشان داد که عملکرد پروتئین خام در کشت مخلوط نسبت به کشت خالص بروموس تومنتلوس افزایش داشت. همچنین با افزایش تراکم، درصد پروتئین گیاه هم در کشت خالص و هم در کشت مخلوط کاهش یافت. کشت خالص یونجه و کشت مخلوط حاصلخیزی خاک را افزایش داد که اهمیت بقولات علوفه&shy;ای در نگهداری کیفیت علوفه و حفظ حاصلخیزی خاک را تایید می‌نماید. با توجه به نتایج این تحقیق، کشت مخلوط یونجه و بروموس تومنتلوس در بهار با تراکم 8 تایی و فاصله ردیف 30 سانتی‌متری در دیم‌زارهای کم‌بازده شهرستان فریدون‌شهر و مناطق مشابه پیشنهاد می‌شود.</p> <p>A field experiment was conducted to investigate the effects of mono and mixed culture on crude protein contents of <em>Medicago sativa</em> L. and <em>Bromus tomentellus</em> Boiss, total nitrogen, available phosphorus and potassium of soil using factorial experiment based on completely randomized design with 5 replications. Treatments consisted of three crop compositions (<em>M. sativa</em>, <em>B. tomentellus</em> or mixture of the two), three density levels (low (4 rows, row spacing 70 cm), Medium (8 rows, row spacing 30 cm) and high (16 rows, row spacing 14 cm). Results demonstrated that the forage crude protein in mixed culture was significantly higher than in monoculture of <em>B. tomentellus</em> (<em>p</em> ˂ 0.05). Percentage of plant crude protein decreased with increasing plant density both in monoculture and mixed culture. <em>M</em><em>edicago</em><em> sativa</em> monoculture and mixed culture increased soil fertility that confirms the importance of forage legumes in forage quality maintenance and preservation of soil fertility. According to the results, mixed culture of <em>M. sativa</em> and <em>B. tomentellus</em> with 8 rows density (30 cm row spacing) is recommended in dryland fields of Fereydoon-Shahr and similar areas.</p> کشت خالص, کشت مخلوط, پروتئین خام, یونجه, بروموس تومنتلوس, نیتروژن کل, فسفر قابل جذب, پتاسیم قابل جذب Mono- and mixed culture, crude protein content, Medicago sativa, Bromus tomentellus, total nitrogen, available phosphorus and potassium 135 143 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-90&slc_lang=fa&sid=1 Susan Barati سوسن براتی s_barati@na.iut.ac.ir 10031947532846007049 10031947532846007049 Yes Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان مهدی بصیری 10031947532846007050 10031947532846007050 No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان محمد رضا وهابی 10031947532846007051 10031947532846007051 No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان محمد رضا مصدقی 10031947532846007052 10031947532846007052 No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان مصطفی ترکش 10031947532846007053 10031947532846007053 No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان