fa تاثیر عملیات اصلاحی هلالی‌های‌آبگیر بر شاخص‌های پوشش گیاهی و مدل‌های توزیع فراوانی گونه‌ای (مطالعه موردی: مراتع نارون- سیستان و بلوچستان) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گیاهان دارویی در عرصه&shy;های منابع طبیعی به عنوان یکی از مهم&shy;ترین راهبرد&shy;ها در زمینه سلامت، تجارت و فناوری مطرح هستند. کنگر صحرایی یکی از گیاهان دارویی و متعلق به خانواده کاسنی است. بر اساس نقشه تیپ&shy;های گیاهی و اطلاعات موجود تعداد ۶۰ پایه گیاهی از گونه مذکور از</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چهار روی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">فعالیت&shy;های اصلاح و احیای مراتع با هدف تولید علوفه، افزایش تنوع گونه&shy;ای و پایداری اکوسیستم انجام می&shy;شود. هدف از این تحقیق بررسی شاخص&shy;های تنوع و غنای گونه&shy;ای در مراتعی که در آن عملیات مکانیکی اصلاحی هلالی&shy;های آبگیر انجام شده بود در مراتع نارون شهرستان خاش استان سیستان و بلوچستان می&shy;باشد. بدین منظور در هر کدام از مناطق اصلاحی و شاهد به روش سیستماتیک- تصادفی تعداد 5 ترانسکت 150 متری مستقر و در امتداد هر ترانسکت تعداد 10 پلات دو متر مربعی به شکل تصادفی مطالعه شد. در هر پلات اطلاعات پوشش گیاهی شامل گونه، درصد تاج&shy;پوشش و تراکم گونه&shy;های گیاهی اندازه&shy;گیری شد. جهت مقایسه شاخص&shy;های مختلف تنوع بین دو منطقه از آزمون تی مستقل و برای رسم مدل&shy;های وفور </span></span><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:12.0pt;">&ndash;</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">رتبه&shy;ای (سری هندسی، سری لگاریتمی، لوگ&shy;نرمال و عصای&shy;شکسته) از نرم&shy;افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">PAST</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> استفاده شد. نتایج نشان داد که کلیه شاخص&shy;های تنوع در منطقه اصلاحی با منطقه شاهد اختلاف معنی&shy;داری دارند، ولی بین شاخص&shy;های غنا در دو منطقه اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد (</span></span><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:12.0pt;">٪</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> 5 = </span></span><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&alpha;</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">). از بین مدل&shy;های پارامتریک توزیع برازش شده&nbsp; برای منطقه مورد مطالعه، مدل لوگ نرمال بهترین مدل بردازش شده بود که بیانگر حضور جوامعی به نسبت پایدار با فراوانی گونه&shy;ای متوسط تا زیاد می&shy;باشد. به نظر می‌رسد اجرای هلالی‌های آبگیر باعث شده است که پوشش گیاهی بطور یکنواخت در منطقه وجود داشته باشد و این تنوع گیاهی بهتر و پایداری بیشتر اکوسیستم را بدنبال داشته است.</span></span><br> &nbsp; Increasing sustainable rangeland ecosystem services such as forage production and diversity are among the main aims of restoration practices. This study aimed to assess the effects of small micro-catchment semi-circular bunds on some diversity and richness indices in Naroon rangeland located in Khash- Sistan & Balochestan province. A systematic random sampling method was used to establish ten 150 meters transects in the treated and control sites (5 transects in each site). Ten sampling plots (2m &times; 2m) were established along each transect randomly and the vegetation attributes including plant density and species richness were measured. Diversity indices of treated and control sites were compared using independent sample t-test in Minitab16. Abundance distribution models were fitted using PAST program. According to the results, vegetation cover, plant diversity and diversity indices between treated and control sites varied significantly (&alpha;= 5%) but the richness indices did not varied statistically. Log-normal model was the best fitted parametric model among the species abundance models including (geometric series, log series, broken stick and log-normal) for the study area. The result confirmed high stability of the vegetation community in the study area as plant species with moderate to high frequency were dominant. Overall, using small micro-catchment semi circular bunds in the study area resulted to more evenness in vegetation and enhanced the diversity and stability of the vegetation in the study area.<br> &nbsp; تنوع گونه‌ای, غنای گونه‌ای, مدل‌های فور گونه‌ای, پایداری, هلالی آبگیر Species diversity, richness, frequency models, stability, small micro-catchment semi-circular bunds. 331 341 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-21&slc_lang=fa&sid=1 Abdolvahed Delavari عبدالواحد دلاوری 10031947532846007386 10031947532846007386 No Hossein Bashari حسین بشری hbashari@cc.iut.ac.ir 10031947532846007387 10031947532846007387 Yes Mostafa Tarkesh مصطفی ترکش اصفهانی 10031947532846007388 10031947532846007388 No Mohammadreza Mosaddeghi محمدرضا مصدقی 10031947532846007389 10031947532846007389 No