fa بررسی دامنه اکولوژیک Phlomis cancellata و Trifolium repens به برخی متغیرهای محیطی با استفاده از تابع HOF (مطالعه موردی: مراتع حوزه آبخیز گلندرود) تخصصي Special پژوهشي Research &nbsp;<span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تحقیق حاضر در مراتع حوزه آبخیز گلندرود در استان مازندران انجام شد. هدف اصلی این پژوهش بررسی دامنه اکولوژیک </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;Phlomis cancellata</span></span></span></span></em> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;Trifolium repens</span></span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> به برخی متغیرهای محیطی با استفاده از تابع </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">HOF</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در طول گرادیان متغیرهای محیطی بود. برای این منظور</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">153 پلات یک متر مربعی در طول گرادیان ارتفاعی مستقر شدند. نمونه‌برداری به روش تصادفی-سیستماتیک انجام شد. در هر سطح نمونه گیری فراوانی دو گونه </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;Ph. cancellata</span></span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">T.repens</span></span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، ارتفاع و شیب و جهت ثبت شدند<em>. </em>&nbsp;نمونه‌های خاک از عمق 20- 0 سانتی&shy;متری در هر پلات برداشت شدند. در هر نمونه </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">pH, , EC,</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">. کربن آلی، نیتروژن و بافت خاک اندازه گیری شد. برای مطالعه منحنی پاسخ و اپتیمم اکولوژیکی در ارتباط با متغیر‌های محیطی از تابع </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">HOF</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> با پراکنش دوجمله</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌ایی استفاده گردید. داده</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ها بوسیله نرم افزار </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">R _ver.3.0.2 </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;آنالیز شدند. گونه </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;Ph. cancellata</span></span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">T. repens </span></span></span></span></em>&nbsp;<span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">عمدتا در طول گرادیان متغیر&shy;های محیطی، دامنه متفاوتی نشان دادند. نتایج نشان داد که دامنه اکولوژیک و بهینه اکولوژیکی برای </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">T.repens</span></span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> به ترتیب &nbsp;2975- 2125 متر و 2125 متر و برای </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Ph.cancellata</span></span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> به ترتیب 2184-2975 متر و 2246 متر ثبت شدند. همچنین منحنی پاسخ </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">T.repens</span></span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> نسبت به ارتفاع هم‌نوا کاهشی بود، اما برای </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Ph.cancellata</span></span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> به صورت</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> نامتقارن و چوله&shy;دار </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بود. منحنی پاسخ&nbsp; </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Ph. cancellata</span></span></span></span></em> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">T. repens</span></span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> نسبت به متغیر </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">pH </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;و </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;N</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به صورت خط صاف بود.</span></span></span> This study aimed to compare the ecological amplitudes of <em>Trifolium repens</em> and <em>Phlomis cancellata</em> using HOF function along some environmental gradients in rangelands of Glandrood watershed &ndash; Mazandaran province.&nbsp; A randomized-systematic approach was used to collect frequency of <em>Trifolium repens</em> and <em>Phlomis cancellata</em> in 153 plots of 1m² along the elevation gradient. Soil samples were collected from 0-20 cm in each plot and their pH, N, EC, organic matter, organic carbon and soil texture were measured. HOF function was used with binomial distribution function to provide response curves of the species and identify their optimum ecological condition. The data were analyzed using R ver.3.0.2 software. The results indicated that the two species had different ecological amplitude. <em>Trifolium repens</em> occurs in elevation range of 2125-2975 m and its optimum elevation was 2125 m. <em>Phlomis cancellata</em> appeared from 2184 to 2975 m but its optimum elevation was 2246 m. The response curve of <em>Phlomis cancellata</em> to the elevation was unimodal and asymmetric but it had monotonically decreasing trend for <em>Trifolium repens</em>. تابع HOF, دامنه اکولوژیکی, بهینه اکولوژیکی, منحنی پاسخ, Phlomis cancellata, Trifolium repens HOF function, Ecological amplitude, Ecological optimum, Response curve, Phlomis cancellata, Trifolium repens 124 137 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-47&slc_lang=fa&sid=1 Fahimeh Bazyar فهیمه بازیار 10031947532846007129 10031947532846007129 No Tarbiat Modares University Ghasemali Dianati قاسمعلی دیانتی تیلکی dianatig@modares.ac.ir 10031947532846007130 10031947532846007130 Yes Tarbiat Modares University Seyed Jalil Alavi سید جلیل علوی 10031947532846007131 10031947532846007131 No Tarbiat Modares University