fa شناسایی اثرات اجرای طرح‌های مرتعداری از دیدگاه کارشناسان و مرتعداران (مطالعه موردی: شهرستان ایلام) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ارزیابی اثرات اجرای طرح&shy;های مرتعداری ضمن مشخص نمودن نقاط ضعف و قوت، میزان نیل به اهداف اولیه را معلوم&nbsp;&nbsp;&nbsp; می&shy;نماید. این بررسی از دیدگاه کارشناسان و مرتعداران به‌عنوان دو عنصر اساسی، درگیر و موثر،می&shy;تواند نتایجی کاربردی در اختیار محققین قرار دهد. بر این اساس در پژوهش حاضر به بررسی اثرات اجرای طرح&shy;های مرتعداری شهرستان ایلام از دیدگاه کارشناسان و مرتعداران پرداخته شده است. </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">جهت جمع آوری داده&shy;ها بر اساس جدول مورگان 210 مرتعدار و 35 کارشناس بطور تصادفی مورد پرسش قرار گرفتند. با استفاده از نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS.16</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> آزمون تحلیل عاملی و من- ویتنی به‌ترتیب به‌منظور شناخت اثرات طرح&shy;های مرتعداری از دیدگاه کارشناسان و مرتعداران و مقایسه نظرات آنها در خصوص اثرات (اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و مدیریتی) اجرای طرح&shy;های مرتعداری انجام شد. نتایج تحلیل عاملی برای هردوگروه به‌ترتیب منجر به استخراج 4 عامل اثرات اقتصادی، زیست محیطی، اجتماعی واثرات مدیریتی گردید. نتایج آزمون من- ویتنی نشان داد بین نظرات کارشناسان و مرتعداران در خصوص اثرات اجرای طرح&shy;های مرتعداری اختلاف آماری معنی&shy;داری وجود دارد (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p<0.05</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">). با توجه به نتایج تحلیل عاملی در پژوهش حاضر اثرات مدیریتی به‌عنوان عامل آخر تعیین شد در نتیجه طرح‌های مرتعداری شهرستان ایلام کمترین اثرات را در خصوص عوامل مدیریتی داشته&shy;اند. بنابراین باید به بهبود وضعیت مدیریت این طرح&shy;ها پرداخت. و پس از مشخص کردن دلایل عدم موفقیت طرح‌ها در بخش مدیریت برای پیش برد اهداف طرح&shy;های مرتعداری برنامه&shy;ریزی نمودند.</span></span> Assessing the effectiveness of rangeland projects assist managers to adopt their management practices. This study aimed to evaluate the effectiveness of rangeland projects in Ilam province from the perspective of experts and pastoralists. According to the Morgan table, 210 pastoralist and 35 rangeland experts were randomly selected and interviewed. Factor Analysis and Mann-Whitney test were used to analyze the effects of rangeland project on the economic and social condition of ranchers and environmental condition. According to the Mann-Whitney test, the perception of ranchers and experts about the effectiveness of rangeland projects varied significantly (<em>P</em> <0.05<span dir="RTL">(</span>.&nbsp; Factor analysis indicated that rangeland projects had the lowest impact on the management style of ranchers in the study area. Improving rangeland project effectiveness require considerable attention to enhance holistic management in the rangeland ecosystem.<br> &nbsp; طرح‌های مرتعداری, مدیریت, شهرستان ایلام, کارشناسان و مرتعداران. Rangeland plans, Management, Ilam city, Range experts and pastoralists 341 353 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-64&slc_lang=fa&sid=1 Saeid Mohammadbeygi سعید محمدبیگی 10031947532846007535 10031947532846007535 No Alireza Poorsaeid علیرضا پورسعید a_ poursaeed@yahoo.com 10031947532846007536 10031947532846007536 Yes