fa اثر شوری آب بر کمیّت و کیفیت ترکیبات بیوشیمیایی گیاه دارویی بادرنجوبیه (Mellissa officinallis L.) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">این پژوهش با هدف بررسی اثرات سطوح مختلف شوری آب آبیاری بر برخی صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه دارویی بادرنجبویه (</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Melissa officinallis </span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">L<em>.</em></span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) انجام شد. برای این منظور یک آزمایش مزرعه‌ای در قالب طرح بلوک تصادفی در سه تکرار </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در ارسنجان اجرا شد.</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> تیمارهای شوری در این تحقیق در سه سطح 1، 4 و 7 دسی‌زیمنس بر متر بودند که </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با استفاده از آب چاه&shy;های کشاورزی با شوری طبیعی اعمال شدند.</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> وزن خشک اندام‌های هوایی، مقادیر سدیم، پتاسیم و پرولین در اوایل گلدهی گیاه اندازه&shy;گیری و سنجش مواد موثره انجام گردید. تمامی نشاءها در شوری 7 دسی‌زیمنس بر متر خشک شدند لذا داده&shy;ای در این سطح شوری حاصل نشد. نتایج تجزیه و تحلیل داده‌ها در سطح احتمال 5 درصد نشان داد که در تیمار شوری 1 دسی‌زیمنس برمتر میزان وزن خشک و پرولین بالاتر بود ولی با رسیدن شوری به 4 دسی‌زیمنس بر متر از مقدار این دو شاخص کاسته شد. همچنین با افزایش شوری میزان سدیم افزایش ولی مقدار پتاسیم و نسبت پتاسیم به سدیم کاهش پیدا کرد. درخصوص ترکیبات موجود در اسانس گیاه نیز با افزایش تنش شوری برخی از این ترکیبات افزایش و برخی کاهش پیدا کردند. برخی در تیمار شاهد وجود نداشتند ولی با افزایش تنش شوری در تیمار 4 دسی‌زیمنس بر متر تولید شدند. برخی دیگر از ترکیبات در تیمار شاهد تولید شدند ولی با افزایش تنش شوری در تیمار 4 دسی‌زیمنس بر متر تولید آن‌ها قطع شد. از آنحایی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">که گیاه در شوری 7 دسی‌زیمنس بر متر کاملاً خشک شد و در شوری 4&nbsp; دسی&shy;زیمنس بر متر نیز شاخص‌هایی که نقش مکانیسم دفاعی را به هنگام بروز تنش شوری در گیاه برعهده دارند کاهش یافتند، بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که این گیاه حساس به شوری است و کشت آن در مناطق شور یا آبیاری آن با آب شور بیش از 1 دسی&shy;زیمنس بر متر توصیه نمی&shy;شود.</span></span> A field experiment was conducted in a randomized block design with three replications in Arsanjan to assess the effects of different levels of water salinity on some physiological and biochemical traits of <em>Melissa officinallis</em> L<span dir="RTL">.</span> In this experiment, three levels of salinity were used including 1, 4 and 7 DS/m, induced by applying water of agricultural wells with natural salinity. Dry weight of stem and leaves, the amount of sodium, potassium, Proline, and active constituents were measured in the vegetative growth of the species. All transplants were dried in 7 DS/m salinity, therefore no data was obtained from this treatment. Data were analyzed in SAS software version of 9/1. The results showed that in salinity treatments 1 DS/m, there was a higher dry weight and Proline content but these characteristics were decreased by 4 DS/m. Although increasing the amount of salinity increased the sodium content, potassium content and the ratio of potassium to sodium decreased. Although increasing salt stress increase some compounds in the essential oil of the species, some other important compound decreased. Some of these compounds were not present in control treatment but produced at 4 DS/m. Some other compounds were produced in control treatment, but with increasing salinity stress at 4 DS/m their production was stopped. Since this plant was dried in 7 DS/m water salinity, and defense mechanism of plants was decreased in 4 DS/m water salinity, it can be concluded that this species is a sensitive species to salinity stress. This study indicated that 1 DS/m is the water salinity threshold for growing this species in rangeland ecosystems.<br> &nbsp; اسانس, پرولین, تنش شوری, نسبت پتاسیم به سدیم, GC/MS. Essential oil, Proline, Salinity stress, K+ / Na+, GC/MS. 370 379 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-66&slc_lang=fa&sid=1 Zeinab Khademalhosseini زینب خادم‌الحسینی 10031947532846007539 10031947532846007539 No Zeinab Jafarian زینب جعفریان Z.jafarian@sanru.ac.ir 10031947532846007540 10031947532846007540 Yes Vahid Roshan وحید روشن 10031947532846007541 10031947532846007541 No Gholamhossein Ranjbar غلامحسین رنجبر 10031947532846007542 10031947532846007542 No