fa تعیین زمان مناسب کاشت برای برخی گونه‌های گون علفی چندساله تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به&shy;منظور بررسی اثر فصل کاشت</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">(پاییز و بهار) تعداد 10 ژنوتیپ</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">از 5 گونه </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Astragalus brevidens</span></span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;Astragalus lilacinus</span></span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> ،</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Astragalus </span></span></span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">cyclophylon</span></span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Astragalus </span></span></span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">subsecondus</span></span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;Astragalus </span></span></span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">vegetus</span></span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در ایستگاه همند آبسرد مورد ارزیابی قرار گرفت</span>. پس از آماده‌سازی بستر کاشت، ژنوتیپ&shy;ها روی خطوط 2 متری</span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در 2 خط طوری کشت &rlm;شدند که فاصله خطوط بین هر ژنوتیپ 5/0 متر و فاصله خطوط بین ژنوتیپ</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های مختلف 75/0 متر از یکدیگر بود. این بررسی در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">قالب</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">طرح</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بلوک کامل</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تصادفی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در سه تکرار انجام گردید. معیارهای ارزیابی عبارت بودند از: تولید علوفه، پوشش تاجی، قطر تاج پوشش، ارتفاع گیاه، عملکرد بذر، تعداد ساقه&rlm;های گلدار. از</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آنالیز</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">واریانس</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">برای مقایسات</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کلی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">استفاده شد و</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مقایسه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">میانگین</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تیمارها</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به‌وسیله</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آزمون</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چند دامنه‌ای</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دانکن</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">انجام</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گردید. نتایج بعد از سال سوم کشت نشان داد که بین فصول کاشت و اکثر صفات اندازه‌گیری شده و ژنوتیپ</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ها اختلاف معنی‌دار وجود دارد. اثر کاشت در فصل پاییز باعث افزایش مقدار تولید، ارتفاع، درصد پوشش تاجی و تعداد ساقه‌های گل‌دهنده شده‌است.</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> بر اساس نتایج ژنوتیپ</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">A. vegetus</span></span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> (کردستان و قره باغ) و </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">A. brevidens</span></span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> (پارک تندوره و سد طرق)</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> کشت پاییز دارای تولید و پوشش تاجی بالایی می‌باشند. در این بین ژنوتیپ </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">A. vegetus</span></span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> (کردستان) با 2740 کیلوگرم در هکتار تولید علوفه و پوشش تاجی 4182 سانتی‌متر مربع دارای بالاترین مقدار بود. با توجه به نتایج بهترین زمان برای کشت گون‌های علفی پاییز بوده و ژ</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نوتیپ‌های برتر از لحاظ تولید علوفه و سطح پوشش تاجی می‌توانند گونه‌های مناسب برای اصلاح و توسعه مراتع و دیمزارهای رهاشده با بارندگی بالای 300 میلی‌متر و دمای متوسط 11 درجه سانتی‌گراد باشند.</span></span> This research aimed to evaluate the effects of cultivating time (spring and autumn) on some morphological traits of ten genotypes of 5 species of Astragalus including <em>Astragalus brevidens, Astragalus lilacinus, Astragalus cyclophylon, Astragalus subsecondus </em>and<em> Astragalus vegetus</em> in Homand Absard rangeland research station. A completely randomized design was used to cultivate the genotypes in three replications on two lines of two-meter length with a row spacing of 0.5 m for each genotype and 0.75 m for different species. Forage production, canopy cover percentage, canopy diameter and height, seed yield, and the number of flowering stems of the species were measured. Analysis of variance and Duncan&#39;s Multiple Range Test were performed for mean comparisons. According to the results of the third year of cultivation, the two treatment groups (spring and autumn) showed significant differences in terms of the measured traits and genotypes. Although autumn cultivation caused an increase in forage production, canopy cover percentage, height and the number of flowering stems, their seed yield did not vary significantly. <em>A.vegetus</em> (Gharebagh and Kurdistan) and <em>A.brevidens</em> (Tandure and Torogh) genotypes had the maximum performance for all the measured traits. <em>A.vegetus</em> (Kurdistan) genotypes with 2740 kg/ha forage production and producing appropriate canopy cover had the best performances compared to the other species. Results showed that autumn is the best time to cultivate these herbaceous species from the Astragalus genus. The findings of this study are applicable for restoring degraded semi-arid rangelands with annual precipitating more than 300 mm. Astragalus, علوفه, مرتع, فصل کاشت, همند آبسرد. Astragalus, forage, rangeland, cultivation season, Homand Absard. 1 13 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-79&slc_lang=fa&sid=1 Sedighe Zarekia صدیقه زارع کیا s.zarekia@areeo.ac.ir 10031947532846008473 10031947532846008473 Yes Mahmood Godarzi محمود گودرزی 10031947532846008474 10031947532846008474 No Saeid Rashvand سعید رشوند 10031947532846008475 10031947532846008475 No