fa پیش‌بینی وقوع آتش‌سوزی با استفاده از مدل‌سازی شبکه باور بیزین (Bayesian Belief network) در استان چهارمحال و بختیاری تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آثار آتش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سوزی</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های کنترل</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نشده بر اکوسیستم</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های طبیعی و عوامل مؤثر در وقوع آنها به‌طور گسترده</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ای مورد توجه جهانی است. مدل</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سازی پیش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بینی وقوع آتش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، نقش تعیین</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کننده</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ای در مدیریت آتش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سوزی دارد و می</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تواند مدیران را آگاه نماید که چه مناطقی بیشتر تحت خطر آتش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سوزی قرار دارند و چه تمهیداتی برای جلوگیری از وقوع آن باید اندیشیده شود. هدف از مطالعه حاضر، مدل</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سازی پیش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بینی وقوع آتش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سوزی با استفاده از شبکه باور بیزین (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Bayesian Belief network</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) در استان چهارمحال و بختیاری و همچنین شناسایی مهم</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ترین عوامل مؤثر در ایجاد آتش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سوزی در این استان بود. ابتدا 205 منطقه از مناطق آتش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سوزی</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شده سنوات گذشته و 205 منطقه تصادفی بدون آتش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سوزی، مورد ثبت و بررسی قرار گرفت. سپس با بررسی مطالعات صورت گرفته در این زمینه، 9 عامل تأثیرگذار بر وقوع آتش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سوزی، شامل عوامل اقلیمی (میانگین بارندگی سالانه و میانگین دمای سالانه)، پستی و بلندی (ارتفاع، شیب، جهت)، پوشش زمین و عوامل انسانی (فاصله از مناطق مسکونی، فاصله از اراضی کشاورزی و فاصله از جاده) انتخاب و وارد مدل شدند. نتایج نشان داد که از بین عوامل مورد بررسی، به ترتیب عامل پوشش زمین، عامل دسترسی، میانگین بارش سالانه، فاصله از جاده و نزدیکی به مناطق مسکونی نسبت به سایر عوامل از درجه اهمیت بالاتری برخوردارند. همچنین نتایج نشان</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دهنده توانایی عالی مدل در پیش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بینی وقوع آتش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سوزی در استان چهارمحال و بختیاری بود (923/0 </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">AUC=</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">). از آنجایی که در این استان آتش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سوزی</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های زیادی به وقوع می</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پیوندد، نتایج این مطالعه می</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تواند به عنوان یک ابزار اساسی و بسیار قوی در دست مسئولان مربوطه در جهت کاهش وقوع آتش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سوزی و همچنین کاهش میزان خسارات آن در صورت وقوع قرار گیرد.</span></span> The effects of uncontrolled fires on natural ecosystems and the factors affecting their occurrence are widely studied worldwide. Fire occurrence modeling is important to prioritize the fire risk in a given area and identify practices to prevent it from happening. The purpose of the present study was to simulate the prediction of fire and identify the most important factors in fire occurrence using Bayesian Belief network in Chaharmahal and Bakhtiari Province. Data from 205 fire sites and 205 sites with &lsquo;no-fire&rsquo; experience were recorded. Climatic factors (e.g. annual precipitation and annual mean temperature), topography (elevation, slope, direction), land cover, and human factors (e.g. distance from the residential area, distance from agricultural land and distance from the road) of the sites were selected and embedded into the BBN model. The results indicated that the ability of the BBN model to predict the occurrence of fire was excellent (AUC= 0.923). Since there are many fire events in this province, the results of this study can be used as a fundamental and powerful tool for decision-makers to reduce the incidence of fire and its hazard. زاگرس مرکزی, آتش‌سوزی‌های کنترل‌نشده, مدل‌سازی, پیش‌بینی. Central Zagros Region, Wildfire, Modelling, Prediction. 90 100 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-86&slc_lang=fa&sid=1 Aliasghar Naghipoor Borj علی‌اصغر نقی‌پور برج aa_naghipour@yahoo.com 10031947532846008465 10031947532846008465 Yes