fa بررسی تأثیر مکمل‌های آبیاری آبیار و آبسار بر خصوصیات خاک تحت کشت گونه Atriplex canescens تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">قرارگیری ایران بر روی کمربند خشک جهانی با میانگین بارندگی کم و همچنین استفاده از سیستم‌های آبیاری سنتی و افت شدید سفره‌های آب زیرزمینی در غالب مناطق و نواحی آن، ضرورت توجه به افزایش کارایی و بهره‌وری آب را در&nbsp; بخش&shy;های منابع طبیعی، محیط‌زیست و کشاورزی بیش‌ازپیش نمایان می&shy;سازد. در این راستا، استفاده از مکمل‌های آبیاری مانند آبیار و آبسار موردتوجه محققان قرار گرفته است. اگرچه تحقیقاتی در زمینه اثر استفاده از مکمل‌های یادشده بر روی دور آبیاری و خصوصیات رشد طولی گیاهان انجام شده است، اما در زمینه اثر استفاده از این مکمل‌ها بر خصوصیات خاک، مطالعه‌ای صورت نگرفته است. بنابراین تحقیق حاضر با هدف بررسی کارایی غلظت‌های مختلف دو مکمل آبیاری آبیار و آبسار بر خصوصیات خاک تحت کشت گونه گیاهی </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Atriplex canescens</span></span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار و سه تکرار با غلظت&shy;های 1:1000، 1:2500 و 1:5000 و یک تیمار شاهد (بدون استفاده از مکمل‌ها)، برای یک دوره زمانی 5 ماهه در محیط گلخانه انجام گرفت. در نهایت پس از نمونه‌برداری خاک از پای بوته‌ها و انتقال آن‌ها به آزمایشگاه خاکشناسی، فاکتورهای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">pH</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، هدایت الکتریکی، ماده آلی، آهک، نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم و سدیم قابل جذب اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد استفاده از مکمل&shy;های آبیار و آبسار به&shy;طور معنی&shy;داری منجر به افزایش هدایت الکتریکی و منیزیم قابل‌جذب خاک شده و کاهش معنی‌دار ماده آلی، فسفر و کلسیم قابل‌جذب خاک را به همراه داشته است. اما بر فاکتورهای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">pH</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، درصد آهک، درصد ازت کل، پتاسیم، سدیم قابل جذب، درصد سدیم تبادلی و نسبت جذب سدیم خاک اثر معنی‌داری نداشته است. به‌طورکلی می&shy;توان گفت که اگرچه اثرات مثبت استفاده از مکمل&shy;های آبیار و آبسار بر رشد طولی گیاهان، در تحقیقات مختلف به اثبات رسیده است، اما بر اساس نتایج این تحقیق که در یک دوره زمانی 5 ماهه و در محیط گلخانه انجام گرفته است، نمی&shy;توان استفاده از این مکمل&shy;ها را تا زمان رد اثرات منفی آن‌ها بر خصوصیات شیمایی خاک توصیه نمود.</span></span> &nbsp;<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Iran" title="Iran">Iran</a>&nbsp;is located&nbsp;in the dry Belts of the world with an average low rainfall which calls for better watering systems. &nbsp;Attention should be paid to increase water efficiency in natural resources soils. Irrigation supplements such as Abyar and Absar has been highly regarded by researchers as a solution to the water scarcity. Although some researches have been done on the effect of these supplements on the irrigation cycle and characteristics of the growth of the plants, but study on the effect of the supplements on soil properties is rare. Therefore, the present study was conducted aiming at the efficacy of different concentrations of two water supplements irrigation on soil characteristics covered by <em>Atriplex canescens</em>. Completely randomized design with three treatments and three replicates were used for the study. Concentrations of 1: 1000, 1: 2500 and 1: 5000 were the treatments and one untouched tract of land as control for a period of 5 months. Soil samples were taken to measured acidity, electrical conductivity, organic matter, lime, nitrogen, phosphorus, potassium, calcium, magnesium and sodium. The results showed that the use of abyar and absar significantly increases the electrical conductivity, absorbed potassium and magnesium by soil and reduces the organic matter, phosphorus and soil absorbing calcium. Also, the use of these supplements did not have a significant effect on pH, lime percentage, total nitrogen, absorbed sodium and potassium content of the soil. In general, the results of this study indicate that the use of aqueous and water-based supplements has had a negative effect on the chemical properties of the soil studied during the research period<span dir="RTL">.</span> کارایی و بهره‌وری آب, مکمل آبیار و آبسار, آتریپلکس کانسنس, ویژگی‌های شیمیایی خاک. Efficiency and productivity of water, Abyar, Absar, Atriplex canescens, Chemical characteristics of soil 376 386 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-103&slc_lang=fa&sid=1 Firoozeh Moghiminejad فیروزه مقیمی نژاد 100319475328460011354 100319475328460011354 No Department of Arid and Mountains Regions Reclamation, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج Mohamad Jafari محمد جعفری 100319475328460011355 100319475328460011355 No Department of Arid and Mountains Regions Reclamation, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج Salman Zare سلمان زارع zaresalman@ut.ac.ir 100319475328460011356 100319475328460011356 Yes Department of Arid and Mountains Regions Reclamation, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج Yaser Ghasemi Arian یاسر قاسمی آریان 100319475328460011357 100319475328460011357 No Desert Research Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran بخش تحقیقات بیابان، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران Raziyeh Dehghan راضیه دهقانی 100319475328460011358 100319475328460011358 No Department of Arid and Mountains Regions Reclamation, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj گروه احیا مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج