fa تعیین مناسب‌ترین حد بهره‌برداری مجاز گونه Bromus tomentellus در مراتع کرسنک استان چهارمحال و بختیاری تخصصي Special پژوهشي Research <a name="OLE_LINK48"></a><a name="OLE_LINK47"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">بهره</span></span></a><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">&shy;</span></span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">برداری</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">مناسب</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">و</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">مجاز</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">از</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">مرتع</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">موجب</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">پایداری</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">پوشش</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">گیاهی،</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">جلوگیری</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">از</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">تخریب</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">و</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">بهبود</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">وضعیت</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">آن می&shy;شود.</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">با تعیین</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">حد بهره&shy;برداری</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">مجاز</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">گونه‌ها</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">به</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">عنوان</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">یکی</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">از</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">اطلاعات</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">مفید،</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">می&shy;توان</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">برای</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">تعیین</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">ظرفیت</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">چرایی و</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">در</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">نتیجه</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">توزیع</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">مناسب</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">دام</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">در</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">مرتع اقدام</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">کرد.</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">برای</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">رسیدن</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">به</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">این</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">هدف، قبل از آغاز فصل رویشی سال 1386 یک قرق نیم هکتاری در مرتع کرسنک احداث و در آن 40 پایه از <a name="OLE_LINK15"></a><a name="OLE_LINK14">گونه </a></span></span><a name="OLE_LINK11"></a><a name="OLE_LINK12"></a><a name="OLE_LINK13"><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Bromus tomentellus</span></span></span></span></em></a> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">جهت تعیین اثر شدت&shy;های مختلف برداشت (چرای شبیه&shy;سازی‌شده) بر تولید علوفه و بذر آن به صورت کاملاً تصادفی انتخاب و هر 10 پایه آن به تیمارهای شاهد (بدون برداشت)، 25، 50 و 75 درصد اختصاص داده شد</span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"> به مدت چهار سال و هر ساله در طول 3 ماه تیمارهای مختلف برداشت بر روی پایه های مورد نظر اعمال و</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">فاکتورهای ارتفاع، تولید علوفه و تولید بذر در تمام پایه‌ها اندازه&shy;گیری و نتایج حاصل در قالب طرح اسپلیت پلات در زمان در نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">SAS</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"> مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل نشان داد که اثر سال بر روی تولید علوفه گونه </span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Bromus tomentellus</span></span></span></span></em> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">در سطح یک درصد معنی&shy;دار ولی اثر شدت&shy;های مختلف برداشت و اثر متقابل سال و شدت&shy;های مختلف برداشت در سطح خطای 5 درصد معنی&shy;دار نشده است. کمترین میزان تولید علوفه در سال 86 در تیمار 25 درصد و بیشترین میزان آن در سال 88 در تیمار شاهد بوده است. نتایج تولید بذر این گونه نشان داد که اثر سال و شدت&shy;های مختلف برداشت در سطح خطای یک درصد معنی‌دار ولی اثر متقابل آنها در سطح خطای 5 درصد معنی&shy;&shy;دار نشده است. با</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">توجه</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">به</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">تغییرات</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">محیطی</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">مؤثر</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">بر</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">این</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">گونه،</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">می&shy;توان</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">بیان</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">کرد</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">که</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">چرای</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">دام</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">تا</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">حدود 50 درصد از</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">تولید علوفه آن</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">حتی</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">در</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">سال&shy;های خشکسالی ضامن</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">بقای</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">گونه </span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Bromus tomentellus</span></span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"> در منطقه کرسنک خواهد بود، اما</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">برداشت گیاه</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">تا</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">مرز</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">75</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">درصد</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">هم</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">در</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">سال&shy;های</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">عادی</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">ظاهراً</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">به</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">گیاه</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">آسیبی</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">نمی رساند</span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"></span></span> Appropriate use of rangelands, creates vegetation stability, prevents degradation and improves their suitability &nbsp;conditio. Determination of allowable level of vegetation utilization of the species could lead to plan for the proper distribution of livestock on rangeland. To measure the level of use, a 0.5 ha exclosure was established in Karsanak site before the start of the growing season in 2007 and 40 individual Plants of <em>Bromus tomentellus</em> were selected randomly inside of the exclosure in order to determine the effect of different harvesting intensities (simulated grazing) on forage and seed production. Clipped treatments included 0, 25, 50 and 75 percent of annual growth. There were 10 replications in the plan. Clipping continued for 4 years in three months of grazing season. Vigor and freshness, mortality, plant maximum height, forage and seed production were observed and measured during the 4 years. Data were analyzed in a split plot design in time with SAS software. The results of forage production of <em>Bromus tomentellus</em> showed that the effect of years is statistically significant at 1%. And the interaction of the year and different intensities of harvest, is not significant at the 5%. Lowest forage production has happened in 2007 harvesting at 25% and its highest in 2009 in control treatment. The results of seed production showed that the And the interaction of the year and different intensities of harvest is statistically significant at 1% But their interaction was not significant at the 5% error level. Due to environmental changes affecting of this species, it can be concluded that about 50 percent of annual yield removal is safe for persistence and health of <em>Bromus tomentellus</em> in Karsanak and other areas with similar climate and soil conditions in drought years but the harvest of up to 75 percent in normal years apparently does not harm the plant. چرای شبیه‌سازی شده, شدت برداشت, کرسنک, زاگرس. 367 378 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-157&slc_lang=fa&sid=1 Hamze Ali Shirmardi حمزه‌علی شیرمردی 100319475328460011276 100319475328460011276 No Forests and Rangelands Research Department, Chaharmahal and Bakhtiari Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Shahr-e-kord بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد Parviz Gholami پرویز غلامی gholami.parviz@gmail.com 100319475328460011277 100319475328460011277 Yes Kazeroon, Branch, Islamic Azad University, Kazeroon واحد کازرون، دانشگاه آزاد اسلامی، کازرون Farhang Ghasriani فرهنگ قصریانی 100319475328460011278 100319475328460011278 No Rangeland Research Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران Hossein Mohammadi حسین محمدی نجف‌آبادی 100319475328460011279 100319475328460011279 No Forests and Rangelands Research Department, Chaharmahal and Bakhtiari Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Shahr-e-kord بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد