Journal of Rangeland

fa گیاه‌پالایی خاک آلوده به نیتروژن توسط گونه‌های Atriplex lentiformis ، Atriplex canescens و Atriplex leucoclada Phytoremediation of nitrogen-contaminated soil by Atriplex lentiformis, Atriplex canescens and Atriplex leucoclada تخصصي Special پژوهشي Research در این پژوهش توانایی سه گونه مرتعی Atriplex canescens،‌A. halimus   و A. lentiformis در حذف نیترات خاک در شرایط آزمایشگاهی (گلخانه) در قالب طرح کاملا تصادفی بررسی شد. بدین منظور از نمک نیترات پتاسیم (KNO3) در چهار تیمار شاهد، غلظت  ppm3/6 ،  ppm5/9  و ppm 5/14 در سه تکرار استفاده شد. گونه‌های گیاهی مورد استفاده در این پژوهش با سن تقریبی شش ماه از روستای چپرقویمه در شهرستان گنبد کاووس (استان گلستان) تهیه شدند. گونه‌های انتخابی در خاک‌های آلوده به نیترات با غلظت‌های ذکرشده کشت و بعد از سه و شش ماه مقدار وزن خشک و ازت در اندام هوایی و زیرزمینی گونه‌ها و میزان نیترات خاک مورد اندازه‌گیری قرار گرفت. همواره با افزایش غلظت نمک ازppm  3/6 به  ppm 5/14مقدار وزن خشک اندام هوایی در گونه کانی سنس ازppm  31/28 بهppm  05/14، در گونه هالیموس از  ppm83/28 به  ppm75/11 و در گونه لنتی فورمیس از ppm 17/39 بهppm  05/16 کاهش پیدا کرده است. روند نزولی در مقدار وزن خشک اندام زیرزمینی گونه‌های مورد مطالعه نیز مشاهده شد، بصورتیکه با افزایش غلظت نمک از ppm 3/6 به  ppm5/14 مقدار وزن خشک اندام زیرزمینی در گونه کانی سنس از ppm 31/8 بهppm  05/5، در گونه هالیموس از ppm 83/6 به  ppm75/4 و در گونه لنتی فورمیس از ppm 17/10 به  ppm47/6 کاهش یافته‌ است. نتایج مطالعه نشان داد میزان حذف نیترات خاک در غلظت‌های مختلف در هر سه گونه کاهش یافته است. درصد راندمان حذف نیترات خاک توسط گونه کانیسنس در غلظتهای ppm 3/6، ppm 5/9 و ppm 5/14 به ترتیب 71، 52 و 37 درصد میباشد و توسط گونه هالیموس به ترتیب 62، 45 و 38 درصد گزارش میشود. اگرچه گونه لنتیفورمیس نیترات را با نرخ بیشتری از دو گونه‌ی دیگر به ترتیب با درصدهای 80، 64 و 47 درصد از خاک حذف کرده است. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت این آلودگی در خاک، توان گیاه‌پالایی گونههای مورد مطالعه کاهش یافته است و گونه آتریپلکس لنتیفورمیس با ذخیره بالای ازت در بافت‌های خود نقش موثری در پاکسازی خاکهای آلوده به نیترات دارد. <pre> In this study, the ability of three rangeland species Atriplex halimus, A. canescens and A. lentiformis to remove nitrate from soil in vitro (greenhouse) in a completely randomized design was investigated. For this purpose, potassium nitrate salt (KNO3) was used in four treatments control, 6.3 ppm, 9.5 ppm and 14.5 ppm in three repetitions. Plant species used in this study with an approximate age of 6 months were prepared from the village of Chaparquimeh, Gonbad Kavous city in Golestan province. Selected species were cultivated in nitrate-contaminated soils with the concentrations mentioned and after a period of three and six months, the amount of dry weight and nitrogen of aerial and underground organs of the species and the amount of nitrate in the soil were measured. With increasing salt concentration from 6.3 ppm to 14.5 ppm, the amount of dry weight of aerial parts in A. canescens  has decreased from 28.31 ppm to 14.05 ppm, in A. halimus from 28.83 ppm to 11.75 ppm and in A. lentiformis from 39.17 ppm to 16.05 ppm . A downward trend was observed in the amount of dry weight of underground organs in the studied species, so that by increasing the salt concentration from 6.3 ppm to 14.5 ppm, the amount of underground dry weight in A. canescens  from 8.31 ppm to 5.05 ppm, in A. halimus from 6.83 ppm to 4.75 ppm and in A. lentiformis decreased from 10.17 ppm to 6.47 ppm. The results of study showed that the level of soil nitrate removal at different concentrations decreased in all three species. The percentage of soil nitrate removal efficiency by A. canescens at concentrations of 6.3 ppm, 9.5 ppm and 14.5 ppm is 71%, 52% and 37%, respectively, by A. halimus are reported to be 62%, 45% and 38%, respectively. However, A. lentiformis removed nitrate at a higher level than the other two species with 80%, 64% and 47%, respectively. The results showed that with increasing the concentration of this contamination in the soil, the phytoremediation capacity of the studied species decreased and A. lentiformis with high nitrogen storage in its tissues has an effective role in clearing nitrate-contaminated soils. </pre> خاک آلوده, گونه مرتعی, گیاه پالایی, Atriplex canescens , Atriplex halimus, Atriplex lentiformis. Contaminated soil, Rangeland species, Phytoremediation, Atriplex halimus, Atriplex canescens, Atriplex lentiformis 723 735 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1082-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyedeh Elahe Hosseini سیده الهه حسینی s.elahe.hosseini1272@gmail.com 100319475328460013515 100319475328460013515 No Department of Range and Watershed Management, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavous University, Gonbad گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبد کاووس Abolfazl Tahmasebi ابوالفضل طهماسبی ab_tahmasebi@yahoo.com 100319475328460013516 100319475328460013516 Yes Department of Range and Watershed Management, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavous University, Gonbad گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبد کاووس Mojtaba Ghareh Mahmoodlu مجتبی قره محمودلو mmahmoodlu@yahoo.com 100319475328460013517 100319475328460013517 No Department of Range and Watershed Management, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavous University, Gonbad گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبد کاووس Bahareh Behmanesh بهاره بهمنش bahareh_behmanesh@yahoo.com 100319475328460013518 100319475328460013518 No Department of Range and Watershed Management, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavous University, Gonbad گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبد کاووس