fa ارزیابی پتانسیل گیاهان مرتعی برای گیاه‌پالایی خاک‌های آلوده به سرب و روی (مطالعه موردی: اراضی مرتعی اطراف شرکت سرب و روی زنجان) تخصصي Special پژوهشي Research <p><font face="Times New Roman" size="3">&nbsp;</font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="margin: 0cm 0cm 0pt text-align: justify line-height: normal text-indent: 19.85pt"><span lang="FA">هدف از انجام این مطالعه بررسی غلظت فلزات سرب و روی در خاک و اندام&shy;های هوایی و زیرزمینی گیاهان موجود در مراتع اطراف شرکت ملی سرب و روی زنجان و در نهایت شناسایی گونه&shy;های مرتعی دارای پتانسیل گیاه&shy;پالایی بود. برای انجام این مطالعه نمونه‌برداری در خرداد ماه 1393 انجام شد. بخش&shy;های هوایی و زیرزمینی 11 گیاه مرتعی از 11 سایت&shy; اطراف شرکت سرب و روی زنجان جمع&shy;آوری شدند. همچنین نمونه&shy;های خاک از این 11 سایت جمع&shy;آوری شد. سپس با آنالیز اندام‌های گیاهان و خاک منطقه، غلظت سرب و روی با استفاده از دستگاه </span><span dir="ltr">ICP-OES</span><span> </span><span lang="FA">تعیین شد. </span><span lang="FA">برای مقایسه غلظت فلزات مورد نظر در سایت&shy;های مختلف و در گونه&shy;های مورد مطالعه تجزیه واریانس یک&shy;طرفه انجام شد. </span><span lang="FA">برای تعیین پتانسیل گیاه&shy;پالایی گیاهان از شاخص‌های </span><span dir="ltr">TF</span><span lang="FA">، </span><span dir="ltr">BCF</span><span lang="FA"> و </span><span dir="ltr" lang="FA" style="font-size: 12pt"><span><font face="Calibri" size="3">&nbsp;</font></span></span><span dir="ltr">BAC</span><span lang="FA">استفاده شد. به&shy;طورکلی نتایج این مطالعه نشان داد که از بین 11 گونه مورد بررسی، </span><i><span dir="ltr">Stipa hohenackeriana</span></i><span lang="FA">، </span><i><span dir="ltr">Scariola orientalis</span></i><span dir="ltr">&nbsp;</span><span lang="FA">، </span><i><span dir="ltr">Descurainia sophia</span></i><span lang="FA">، </span><i><span dir="ltr">Stachys lavandulifolia</span></i><span> </span><span lang="FA">و</span><i><span dir="ltr">amoenum</span></i><span> </span><i><span dir="ltr">Echium</span></i><span lang="FA"> دارای خاصیت بیش‌اندوزگر برای سرب و روی از طریق فرآیند گیاه&shy;استخراجی بودند. </span><i><span dir="ltr">Astragalus effesus</span></i><span lang="FA"> فقط برای روی یک گونه بیش&shy;اندوزگر بود. از طرفی وجود سرب و روی در خاک بیش از مقدار &shy;مجاز، از عمده‌ترین تهدیدات زیست محیطی است که می‌تواند اثرات سوء متعددی بر سلامتی انسان و اکوسیستم&shy;های طبیعی داشته باشد. بنابراین شناسایی گیاهان بیش&shy;اندوزگر سرب و روی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.<font size="3"><font face="B Nazanin"><span>&nbsp;</span><!--stripped--><!--stripped--></font></font></span></p> <p><font face="Times New Roman" size="3">&nbsp;</font></p> <p><font face="Times New Roman" size="3">&nbsp;</font></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt text-align: justify line-height: normal text-indent: 20.15pt"><font size="3"><span>The purpose of this study was to measure Lead and Zinc concentration in the soil, shoots and roots of plants in the surrounding rangelands of National Iranian Lead & Zinc Factory-Zanjan. This study can assist managers to identify the plants with phytoremediation capacity. The shoots and roots of 11 rangeland plants in 11 sites were collected in May 2014. Soil samples were also collected and Zn and Pb from the soil and plant samples were determined using ICP-OES. </span><span>One way ANOVA was used to compare the metal concentrations at different sites and plant types. </span><span>The bio-concentration factor (BCF), translocation factor (TF) and biological accumulation coefficient (BAC) of the collected samples were calculated to determine the heavy metals phytoremediation capacity of the plant species. In general, the results showed that the </span><span>Zn and Pb</span><span> in soil can be absorbed by </span><i><span>Stipa hohenackeriana, Scariola orientalis, Descurainia sophia,</span></i><span>&nbsp;</span><i><span>Stachys lavandulifolia</span></i><span dir="rtl"> </span><span>and</span><span><font face="Calibri">&nbsp;</font></span><i><span>Echium amoenum </span></i><span>. According to the results, <i>Astragalus effesus </i>was effective to accumulate Zn in its tissues.</span><span>&nbsp;</span><span>The high amount of Pb and Zn in soil can pose main environmental threats and adverse effects on human and ecosystems </span><span>health, hence, this type of studies can identify species with phytoremediation capacity.</span><span>&nbsp;</span></font><span><!--stripped--><!--stripped--></span></p> <p><font face="Times New Roman" size="3">&nbsp;</font></p> گیاه‌پالایی, آلودگی خاک, فلزات سنگین, زنجان Phytoremediation, Soil pollution, Heavy metals, Zanjan. 29 42 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-20&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Moameri مهدی معمری 10031947532846003127 10031947532846003127 No University of mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Mohammad Jafari محمد جعفری jafari@ut.ac.ir 10031947532846003128 10031947532846003128 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Ali Tavili علی طویلی 10031947532846003129 10031947532846003129 No University of Tehran دانشگاه تهران Babak Motasharezadeh بابک متشرع زاده 10031947532846003130 10031947532846003130 No University of Tehran دانشگاه تهران Mohamadali Zarechahuoki محمدعلی و زارع چاهوکی 10031947532846003131 10031947532846003131 No University of Tehran دانشگاه تهران