fa بررسی اثر عوامل محیطی و مدیریتی بر پراکنش پوشش‌گیاهی در منطقه چادگان استان اصفهان تخصصي Special پژوهشي Research <p><font face="Times New Roman" size="3">&nbsp;</font></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="margin: 0cm 0cm 0pt text-align: justify line-height: normal text-indent: 19.85pt"><span b="" font-size:="" lang="FA" style="color: black font-family: ">شناخت رفتار گونه‌های گیاهی نسبت به عوامل اکولوژیکی راهنمای مؤثری در برنامه‌های اصلاح و بهره‌برداری صحیح از مراتع می‌باشد. در این پژوهش، اثر عوامل محیطی بر پراکنش پوشش گیاهی در ایستگاه آبخیزداری سد زاینده‌رود در منطقه چادگان اصفهان که بخش‌هایی از آن سابقه قرق‌های بلند مدت 20 ساله دارد بررسی شد. ابتدا منطقه بر اساس نوع مدیریت و جهات شیب، لایه‌بندی شد و در هر کدام از لایه‌ها اقدام به نمونه‌برداری تصادفی گردید. تعداد چهار ترانسکت عمود بر هم به طول 500 متر در طول گرادیان محیطی مستقر شد. در طول هر ترانسکت، تعداد 15 پلات (5/1&times;1 متر) قرار داده شد و در هر پلات درصد تاج‌پوشش و تراکم گونه‌های گیاهی، نوع مدیریت (قرق و یا عدم قرق) و عوامل فیزیوگرافی شیب، جهت، ارتفاع و شکل دامنه ثبت شد. در 24 پلات به‌طور تصادفی نمونه خاک برداشت و برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک‌اندازه‌گیری شد. از آنالیز تطبیقی متعارفی برای بررسی ارتباط بین عوامل محیطی و مدیریتی با پراکنش گونه‌ها و از تجزیه و تحلیل خوشه‌بندی برای گروه‌بندی پلات‌ها استفاده شد. نتایج نشان داد که قرق باعث افزایش معنی‌دار تراکم و تاج‌پوشش گیاهی (5%= </span><span dir="ltr" font-size:="" new="" style="color: black font-family: " times="">&alpha;</span><span b="" font-size:="" lang="FA" style="color: black font-family: ">) و تغییر برخی خصوصیات خاک شده است. به‌طوریکه در منطقه قرق، میانگین تاج‌پوشش گونه‌های چندساله 43/29 درصد و میانگین تراکم 73/26 پایه و در منطقه چرا، میانگین تاج‌پوشش گونه‌های چندساله 24/24 درصد و میانگین تراکم 13/20 پایه است. از مهم‌ترین خصوصیات مؤثر در تفکیک گروه‌های گیاهی، درصد سنگریزه، آهک، مدیریت، بافت، ظرفیت تبادل کاتیونی و میزان فسفر خاک می‌باشد.</span><span b="" dir="ltr" style="color: black font-size: 12pt mso-bidi-font-family: "><!--stripped--><!--stripped--></span></p> <p><font face="Times New Roman" size="3">&nbsp;</font></p> <p><font face="Times New Roman" size="3">&nbsp;</font></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt text-align: justify line-height: normal text-indent: 14.4pt"><font size="3"><font face="Times New Roman"><span class="hps">Understanding</span><span class="shorttext"><span new="" style="font-family: " times="">&nbsp;</span></span><span class="hps">the behavior of the</span><span class="shorttext"><span new="" style="font-family: " times="">&nbsp;</span></span><span class="hps">species</span><span new="" style="font-family: " times=""> in relation with various ecological factors can assist range managers to select appropriate management practices. This study aimed to evaluate the effects of site characteristics and management factors on vegetation distribution in experimental range site near to Zayanderod dam in Chadegan- Isfahan. Some parts </span><span lang="EN-GB" mso-ansi-language:="" new="" style="font-family: " times="">of the study area were </span><span new="" style="font-family: " times="">experienced restricted grazing over the past 20 years. <span class="hps">The</span> study area was stratified based on the various management<span class="hps"> types (grazed and non-grazed) and aspects, </span>and samples were collected randomly in each layer. Four <span class="hps">perpendiculars</span> <span class="hps">transects with</span> <span class="hps">500</span> <span class="hps">meters</span> length were established along the differences in site and grazing situations. Fifteen</span><span lang="EN-GB" mso-ansi-language:="" new="" style="font-family: " times=""> plots with size of</span><span new="" style="font-family: " times=""> 1 by 1.5 meters were established along each transect. The cover percentage and density of all perennial plant species were recorded <span class="hps">in</span> <span class="hps">each</span> <span class="hps">plot. The</span> <span class="hps">management condition (grazed and un-grazed</span>), slope<span class="hps"> percentage</span>, <span class="hps">aspect, elevation from sea level</span>, and <span class="hps">the</span> <span class="hps"><span style="color: rgb(34, 34, 34)">hillside</span></span></span></font><span class="hps"><span 12pt="" font-size:="" mso-bidi-font-family:="" new="" style="font-family: " times="">&nbsp;</span><font face="Times New Roman">shapes of the all studied plots were also recorded. </font></span></font><span new="" style="font-family: " times=""><font size="3">Soil samples were collected from 24 established plots randomly and some <font face="Times New Roman"><span class="hps">physical and chemical properties</span> <span class="hps">of the collected samples </span>were<span class="hps"> measured</span>. Canonical Correspondence Analysis (CCA) was used to evaluate<span class="hps"> the relationships</span> <span class="hps">between treatments</span> <span class="hps">with the species distribution. Cluster</span> <span class="hps">analysis</span></font></font><font size="3"> was also used to group the studied plots. According to the results, the plant cover percentage and densities of perennial plant species were increased in the un-grazed sites significantly (&alpha;= 5 %). The canopy cover and density of perennial species in exclosure and grazed areas were 43/29 % and 12 plants/m</font>^{<font size="2">2</font>}<font size="3"> and 24/24 % and 7 plants/m</font>^{<font size="2">2</font>}<font size="3"> respectively. Some soil characteristics were modified considerably in the grazed sites in compare with the un-grazed sites. C<font face="Times New Roman"><span class="hps">alcium carbonate and phosphorus</span> soil contents, soil texture, <span class="hps">cation exchange capacity</span></font></font><font size="3"> and grazing history were identified as the most important ecological and management factors to separate the identified plant species groups in the study area.<span class="hps"><span dir="rtl" lang="AR-SA"><!--stripped--><!--stripped--></span></span></font></span></p> <p><font face="Times New Roman" size="3">&nbsp;</font></p> مرتع, جوامع‌گیاهی, قرق, رج‌بندی, تجزیه‌خوشه‌ای. Range, Plant Communities, Exclusion, Ordination, Cluster Analysis. 76 90 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-24&slc_lang=fa&sid=1 Asieh Sheykhzadeh آسیه شیخ‌زاده asiye.sheikhzadeh@yahoo.com 10031947532846003143 10031947532846003143 Yes Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان Seid Hamid Matinkhah سید‌حمید متین‌خواه 10031947532846003144 10031947532846003144 No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان Hossein Bashari حسین بشری 10031947532846003145 10031947532846003145 No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان Mostafa Tarkesh مصطفی ترکش‌اصفهانی 10031947532846003146 10031947532846003146 No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان Mohsen Soleymani محسن سلیمانی 10031947532846003147 10031947532846003147 No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان