fa بررسی تغییرات فصلی پرولین، قندهای محلول و محتوای یونی در گیاه رمس (Hammada salicornica) در شرایط متفاوت خاکی در منطقه بافق، استان یزد تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">این تحقیق اثر همزمان تغییرات فصلی و &nbsp;شرایط متفاوت خاکی در منطقه بافق در استان یزد را بر مقدار پرولین، قندهای محلول و محتوای یونی در گیاه رمس مورد بررسی قرار می&shy;دهد. گیاه رمس در منطقه بافق به&shy;طور همزمان در سه رویشگاه و در شرایط خاکی متفاوت رویش دارد. اولین رویشگاه (هاماد) دارای خاک خیلی شور و سخت&shy;لایه&shy;های گچی-نمکی است. دومین رویشگاه (پلایا) دارای خاک خیلی شور و سفره آب زیرزمینی بالا است. در رویشگاه سوم (شنی) گیاه رمس به همراه گونه&shy;های شن دوست بر روی تپه&shy;های ماسه&shy;ای رویش دارد. نمونه&shy;برداری با پنج تکرار و در چهار فصل انجام شد. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار پرولین به&shy;اندازه <span dir="LTR">mg/gwt</span> 5/2 در فصل پاییز و در رویشگاه شنی و کمترین آن به&shy;مقدار <span dir="LTR">mg/gwt</span> 1 در فصل زمستان و در رویشگاه هامادا به&shy;دست آمد. حداکثر میزان تجمع قندهای محلول به مقدار <span dir="LTR">mg/gdw</span>5/2 در فصل تابستان در دو رویشگاه شنی و پلایا و کمترین آن به&shy;مقدار<span dir="LTR">mg/gdw </span>&nbsp;87/0 در رویشگاه شنی در فصل زمستان مشاهده شد. بیشترین میزان تجمع یون سدیم در فصل تابستان در رویشگاه هامادا به مقدار<span dir="LTR">Meq</span><span dir="LTR">/</span><span dir="LTR">L</span> &nbsp;42 و کمترین آن در فصل زمستان در رویشگاه شنی به&shy;مقدار &nbsp;&nbsp;<span dir="LTR">Meq/L</span>64/0 مشاهده شد. بیشترین مقدار پتاسیم در فصل تابستان به&shy;مقدار<span dir="LTR">Meq</span><span dir="LTR">/</span><span dir="LTR">L</span> 31 در دو رویشگاه هامادا و شنی و کمترین آن به مقدار<span dir="LTR">Meq</span><span dir="LTR">/</span><span dir="LTR">L</span> 6/0 در فصل زمستان در هر سه رویشگاه به&shy;دست آمد. بیشترین مقدار نیتروژن به‌مقدار 6/2 درصد در رویشگاه هامادا و کمترین آن به&shy;مقدار 1/1 درصد در فصل زمستان در رویشگاه هامادا دیده شد. تفاوت معنی&shy;داری بین سه رویشگاه در مقدار نیتروژن در دو فصل تابستان و پاییز دیده نشد. بنابراین نتیجه&shy;گیری شد که مهم‌ترین پاسخ فیزیولوژیکی گیاه رمس در شرایط محیطی افزایش جذب سدیم و پتاسیم جهت تنظیم پتانسیل اسمزی در گیاه است. همچنین نتیجه&shy;گیری شد که پاسخ&shy; فیزیولوزیکی گیاه رمس به تنشهای محیطی به زمان رویش، نوع تنش و عکس&shy;العمل متقابل آن‌ها بستگی دارد.&nbsp;&nbsp;</p> <p>This study investigated the effects of seasonal changes and different soil conditions on&nbsp; proline, soluble sugars, and ion content of <em>Hammada</em> <em>salicornica</em> in Bafgh area, Yazd province. Three <em>Hammada</em> <em>salicornica</em> habitats with various environmental conditions were selected. The first habitat had salty soil and hardpan (Hamada habitat), the second habitat located next to playa with saline soil and high groundwater table, and the third habitat characterized by sandy soil. The plant samples were collected in four seasons with five replications. The highest Proline content in the species was observed (2.5 mg/gwt) in autumn in sandy habitat and its lowest value was found (1 mg/gwt) in Hamadat habitat. The highest amounts of soluble sugar (2.5 mg/gwt) were measured in summer in sandy and playa habitats and its lowest amount (0.87 mg/gwt) was observed in winter in sandy habitat. The highest amounts of sodium content (42 Meq/l) measured in winter in Hamada habitat and its lowest amount (.64 Meq/l) found in winter in sandy habitat. The highest amounts of potasium (31 Meq/l) were measured in winter in Hamada and sandy habitats and its lowest amount (0.6 Meq/l) were found in all habitats in winter. The highest amounts of nitrogen content (2.6 percent) were measured in Hamada habitat and its lowest amount (1.1 percent) was also found in winter in Hamada habitat. It is concluded that <em>hammada salicornica</em> can adjust its osmotic potential with absorbing and increasing its sodium and potassium content. This study showed that physiological responses of <em>hammada salicornica</em> to environmental conditions depend mostly on plant phenology and the kind of stress as well as their interactions.</p> پرولین, قند‌های محلول, Hammada salicornica, بافق Proline, soluble sugar, Bafgh, Hammada salicornica 247 256 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-100&slc_lang=fa&sid=1 Asghar Mosleharani اصغر مصلح آرانی amosleh@yazd.ac.ir 10031947532846007011 10031947532846007011 Yes Faculty of Natural Resources, Yazd University دانشکده منابع طبیعی دانشگاه یزد Zohreh Zamani زهره زمانی 10031947532846007012 10031947532846007012 No Faculty of Natural Resources, Yazd University دانشکده منابع طبیعی دانشگاه یزد Hamid Sodaeezadeh حمید سودایی زاده 10031947532846007013 10031947532846007013 No Faculty of Natural Resources, Yazd University دانشکده منابع طبیعی دانشگاه یزد Gholamhossein Moradi غلامحسین مرادی 10031947532846007014 10031947532846007014 No Faculty of Natural Resources, Yazd University دانشکده منابع طبیعی دانشگاه یزد