fa بررسی رابطه بین تولید اولیه مرتع با خصوصیات فیزیوگرافیکی در مراتع هیر و نئور استان اردبیل تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">هدف تحقیق بررسی ارتباط بین تولید اولیه فرم&shy;های رویشی و کل مرتع با عوامل ارتفاع از سطح دریا، شیب، جهت و شاخص توپوگرافی در مراتع هیر و نئور در استان اردبیل بوده است. نمونه‌برداری تولید اولیه در سه پروفیل ارتفاعی و با استفاده از روش قطع و توزین در سطح پلات‌های یک مترمربعی (جمعاً 330 پلات) انجام شد. با استفاده از رگرسیون چندگانه توأم ارتباط بین عوامل پستی‌وبلندی و تولید اولیه مراتع بررسی شد. با استفاده از روابط رگرسیونی استخراج‌شده، نقشه‌های تولید اولیه در محیط </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GIS</span></span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تهیه شد. نتایج نشان داد بین عوامل پستی‌وبلندی با تولید اولیه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">رابطه معنی‌داری (01/0</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) وجود دارد. تولید گندمیان و پهن‌برگان علفی با ارتفاع رابطه مستقیم دارد. تولید بوته‌ای‌ها و تولید کل با افزایش ارتفاع در طبقات میانی (2100-1850 متر) کاهش و در طبقات بالاتر (2600-2100 متر) افزایش می‌یابد. تولید اولیه گندمیان و پهن‌برگان علفی با شیب رابطه مستقیم دارند، اما تولید بوته‌ای‌ها با افزایش شیب کاهش پیدا می‌کند و بر روی تولید کل تأثیری ندارد. گندمیان، پهن‌برگان علفی و تولید کل در جهت غربی و بوته‌ای‌ها در جهت شمال غربی بیشترین مقدار تولید را دارند. با توجه به تأثیر طبقات شاخص توپوگرافی، بیشترین مقدار تولید بوته‌ای‌ها در طبقات میانی و بیشترین تولید پهن‌برگان علفی در طبقات اول مشاهده شد. نقشه‌های مدل‌سازی شده نیز از نظر صحت قابل قبول بوده‌اند. نتایج تحقیق به عنوان اطلاعات پایه برای مطالعات آینده و همچنین در مطالعاتی مانند ترسیب کربن در مقطع فعلی قابل‌استفاده است.</span></span> The purpose of this study was to investigate the relationships between rangeland net primary production (NPP) of various plant life forms, and total NPP with altitude, slope, aspect and topographic index in Hir and Neur rangelands in Ardabil province. The sampling of NPP was conducted in three range sites in different altitude using the harvesting method at one square meter plots (totally 330 plots). The relationships between topographic factors and the rangeland NPP were analyzed using multiple regression technique. Using derived regression equations, the maps of NPP were produced in GIS. The results showed a significant relationship (p< 0.01) between the NPP with topographic factors. The NPP of grasses and forbs had direct relationships with elevation; however, the shrubs and total NPP decreased in middle elevation ranges (1850-2100 m) and increased in the higher elevation ranges (2100-2600 m). The NPP of grasses and forbs had a direct relationship with slope; however, the NPP of shrubs decreased with the increases of slope and had no effect on total NPP. Grasses, forbs and total NPP were higher in the west aspects and shrubs production was higher in the northwest aspect. According to the various classes of the topographic index (CTI), the maximum NPP of shrubs was observed in the middle elevation ranges and the highest NPP of forbs on the lowest amount of CTI. The modeled NPP maps had acceptable limits accuracy. Results of this study can be used as a baseline informations for future and carbon sequestration studies.<br> &nbsp; تولید اولیه, پستی‌وبلندی, فرم رویشی, مدل‌سازی, مراتع هیر و نئور, استان اردبیل. Net primary production, Topography, Life form, Modeling, Rangelands, Ardabil province 73 88 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-43&slc_lang=fa&sid=1 Ardavan Ghorbani اردوان قربانی 10031947532846006994 10031947532846006994 No Farid Dadjoo فرید دادجو 10031947532846006995 10031947532846006995 No Mehdi Moameri مهدی معمری moameri@uma.ac.ir 10031947532846006996 10031947532846006996 Yes Mahmood Bidar Lord محمود بیدار لرد 10031947532846006997 10031947532846006997 No Kazem Hashemi Majd کاظم هاشمی مجد 10031947532846006998 10031947532846006998 No