fa اثر پیش‌سرما و اسید جیبرلیک بر شکست خواب و شاخص‌های رشد و استقرار گیاه آوندول (Smyrnium cordifolium BOISS) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آوندول گیاهی مرتعی-دارویی از خانواده چتریان است که جوانه&shy;زنی بذرهای آن با مشکل روبرو می&shy;باشد، لذا تهیه اطلاعاتی در زمینه طول دوره خواب و عوامل مؤثر در شکستن خواب آن برای احیای عرصه&shy;های طبیعی این گیاه ضروری می&shy;باشد. به منظور بررسی اثر زمان و میزان مصرف اسیدجیبرلیک، طول دوره سرمادهی و سطوح دمایی بر شکست خواب و استقرار گیاهچه‌های آوندول، این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی طراحی و اجرا شد<strong>. </strong>فاکتورها شامل مدت زمان پیش&shy;سرمادهی در 7 سطح (0، 10، 20، 30، 40، 50 و 60 روز)، غلظت اسیدجیبرلیک در سه سطح (0، 5000 و 1000 میلی&shy;گرم در لیتر)، زمان کاربرد اسیدجیبرلیک (قبل، حین و بعد از سرمادهی) و سطوح دمایی (5، 10، 15 و 20 درجه سانتی&shy;گراد) بود. با توجه به نتایج، کاربرد اسیدجیبرلیک 500 میلی&shy;گرم در لیتر، قبل از سرمادهی با دمای 5 درجه سانتی&shy;گراد و مدت زمان 60 روز، بهترین تیمار برای شکست خواب بذرهای این گیاه می&shy;باشد، این تیمار به‌طور معنی&shy;داری در مقایسه با نمونه&shy;های شاهد، درصد جوانه&shy;زنی (9/47 درصد)، سرعت جوانه&shy;زنی و بنیه بذر را افزایش داد. در ارتباط با شاخص&shy;های رشد، نتایج نشان داد که کاربرد اسیدجیبرلیک 500 میلی&shy;گرم در لیتر، قبل از سرمادهی با دمای 20 درجه سانتی&shy;گراد به عنوان موثرترین تیمار جهت افزایش شاخص&shy;های رشد گیاهچه می&shy;باشد. در مجموع با توجه به نتایج، به منظور بهبود استقرار گیاه آوندول، کاربرد اسیدجیبرلیک با غلظت 500 میلی&shy;گرم در لیتر قبل از سرمادهی به مدت زمان 60 روز که سبب افزایش تمامی شاخص&shy;های استقرار نسبت به تیمار شاهد شد، توصیه می&shy;گردد. </span></span> <ul style="list-style-type:square;"> <li><em>cordifolium</em> BOISS is a species of Apiaceae family with seed germination difficulty. To restore the natural habitats of the plant, it is necessary to provide information on the expecting germination time and important factors of the dormancy removal. Different concentration of gibberellic acid, and chilling period and multi temperature were tested on seed dormancy and seedling establishment of <em>Smyrnium</em> <em>cordifolium</em>. This experiment was conducted as factorial in a randomized complete block design. Treatment were included the pre-chilling duration at 7 levels (0, 10, 20, 30, 40, 50 and 60 days), gibberellic acid concentration at three levels (0, 5000 and 1000 mg / l), Gibberellic acid usage time at three stages (before, during and after pre-chilling) and temperature at 4 levels (5, 10, 15 and 20 &deg; C). The results showed that application of gibberellic acid 500 mg/Lit, before chilling at 5 &deg; C for 60 days, was the most effective treatment on breaking dormancy in <em>Smyrnium</em> <em>cordifolium</em>. Germination percentage (47.9%), germination rate and seed vigor increased significantly in this treatment, compared to control. In relation to growth indices, the results showed that application of gibberellic acid 500 mg/Lit before chilling at 20 &deg; C was the most effective treatment on seedling growth indices. As results suggest, to improve the seedling establishment of <em>Smyrnium</em> <em>cordifolium</em>, the use of gibberellic acid with a concentration of 500 mg/Lit before chilling for 60 days, which markedly enhanced all of the seedling establishment indices, is recommended.</li> </ul> آوندول, پیش سرما, تیمار بذر, جوانه‌زنی, گیاهان مرتعی. Smyrnium cordifolium, Pre-chill, Seed treatment, Germination, Rangeland plants 571 583 http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-118&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Gholami مریم غلامی 100319475328460011080 100319475328460011080 No Department of Range Mamnagement, Faculty of Natural Resources and Earth Science, University of Shahrekord, Shahrekord گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد Abdolrazagh Danesh Shahraki عبدالرزاق دانش شهرکی ar_danesh2000@yahoo.com 100319475328460011081 100319475328460011081 Yes Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, University of Shahrekord, Shahrekord گروه مهندسی زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد Esmaeil Asadi اسماعیل اسدی 100319475328460011082 100319475328460011082 No Department of Range Mamnagement, Faculty of Natural Resources and Earth Science, University of Shahrekord, Shahrekord گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد Pejman Tahmasbi پژمان طهماسبی 100319475328460011083 100319475328460011083 No Department of Range Mamnagement, Faculty of Natural Resources and Earth Science, University of Shahrekord, Shahrekord گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد Hazali Shirmardi حمزه علی شیرمردی 100319475328460011084 100319475328460011084 No Senior Research Expert, Forests and Rangelands Research Department, Chaharmahal and Bakhtiari Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Shahr-e-kord بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد