دوره 17، شماره 4 - ( 12-1402 )                   جلد 17 شماره 4 صفحات 601-587 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Evaluation of Remote Sensing Indices for Estimating Organic Carbon Content of Rangeland Plant Biomass in Lashgardar Protected Area. مرتع 2024; 17 (4) :587-601
URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-1210-fa.html
عطائیان بهناز، صادقی ده ابراهیمی فرزانه، هاشمی سهیلا سادات. ارزیابی شاخص‌های پوشش گیاهی در برآورد میزان کربن آلی گیاهان در مراتع. مرتع. 1402; 17 (4) :587-601

URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-1210-fa.html


گروه مهندسی طبیعت، دانشکده‌ منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر
چکیده:   (182 مشاهده)
سابقه و هدف: تعیین میزان ماده آلی ذخیره شده پوشش گیاهی مراتع برای پایش وضعیت مرتع و اصلاح و توسعه مراتع ضروری است. اﺳﺘﻔﺎده از داده­های ﻣﺎﻫﻮاره­ﺎی اﻣﻜﺎن ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮔﺴﺘﺮده ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ را ﻓﺮاﻫﻢ می­ﺳﺎزد. در این تحقیق سعی شده است،­ برآوردی از کربن آلی پوشش گیاهی بر اساس ارزیابی‌های میدانی و شاخص­های سنجش از دور در مراتع منطقه حفاظت شده لشگردر، ملایر صورت گیرد. به­علت سهولت دسترسی سری­های زمانی داده ماهواره لندست در این تحقیق سعی شد تخمین کربن آلی پوشش گیاهی با استفاده از داده ماهواره لندست ۸ سنجنده OLI صورت گیرد.
مواد و روش­ها: نمونه­برداری صحرایی در 8 خرداد ماه سال 1395 از مراتع حفاظت شده منطقه لشگردر صورت گرفت. فرم رویشی غالب این مراتع علفی­­بوته­ای بوده و گونه­های خانواده Asteraceae  بیشترین فراوانی را در این منطقه حفاظت شده دارند. ﻣﺨﺘﺼﺎت ۴۰ ﻧﻘﻄﻪ بطور ﺗﺼـﺎدﻓﻲ به‌عنوان مرکز پلات­های نمونه­برداری از زیتوده گیاهی در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷدند. ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﺬف ﺧﻄﺎی ناشی از دقت GPS، ضریب دو برابر اندازه پیکسل اعمال شد و پلات­های­۳۰×۳۰ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻌﻲ ﺑﺮای نمونه­برداری ﻣﻴﺪاﻧﻲ انتخاب شدند. ﻣﺨﺘﺼﺎت ﻧﻘﺎط ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺮاﻛـﺰ ﭘﻼت­ﻫﺎ درﻧﻈﺮﮔﺮﻓﺘﻪ شدند و سپس از زﻳـﺮ پلات­های ۱×۱ ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ اﺳﺘﻔﺎده شد. با نشانه­گذاری در ﻣﺮﻛﺰ ﭘﻼت، نمونه­های مرکب زیتوده هوایی از نقطه مرکزی و چهار گوشه پلات اصلی تهیه شدند. نمونه­ها پس از کد­گذاری جهت انجام مراحل آزمایشگاهی به آزمایشگاه علوم مرتع، دانشگاه ملایر منتقل شدند. میزان کربن آلی پوشش گیاهی پس از هوا خشک شدن نمونه­ﻫﺎ ، به روش سوزاندن در کوره (LOI) اندازه­گیری شد. ­شاخص­های پوشش گیاهی از ­تصاویر ماهواره­ای لندست 8 سنجنده OLI (براساس سیستم جهانی WGS84 در گذر­166­و ردیف 36) که شامل اطلاعات رقومی باند­های­1 تا 7 با قدرت تفکیک مکانی­30 است، استفاده شد و شاخص­های سبزینگی و  RVI, NDVI, IPVI, DVI, WDVI, ARVI, SAVI, TSAVI, BI, OSAVI, GEMI, EVI, LAI, GARI از تصاویر لندست استخراج شدند.
نتایج: ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻠﻪ ﺍﺯ ﻣﻘﺎیسه ﺩﺍﺩﻩ­ﻫﺎﻱ کربن آلی ﺑﺮﺁﻭﺭﺩﻱ پوشش گیاهی با کربن آلی محاسباتی پوشش گیاهی، تنها شاخص GARI می­تواند کربن آلی پوشش گیاهی را برآورد کند. بهترین مدل ارائه ‌شده با استفاده از شاخص GARI برای کربن آلی پوشش گیاهی به­‌صورت GARI 38/1 + 4/5 = OC با ضریب تبیین 13/0­= 2R و 7/0­= RMSE به‌‌دست‌آمد. از این نتایج می­ﺗﻮﺍﻥ ﭼﻨﻴﻦ ﺍﺳﺘﻨﺘﺎﺝ کرد که ﺷـﺎﺧﺺ­ﻫـﺎی ﺳـﻨﺠﺶ از دور ﻣﻲ­ﺗﻮاﻧﻨﺪ، ﺑﻪ­ﻋﻨﻮان ﻣﻜﻤﻞ روش­ﻫـﺎی ﻣﻴـﺪاﻧﻲ در ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ. در اﻧﺘﺨـﺎب ﻣﻨﺎﺳﺐ­ﺗﺮﻳﻦ روش ﻧﻮع ﺳﻨﺠﻨﺪه، ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت و ﺷـﺮاﻳﻂ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﻣـﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و آﮔﺎﻫﻲ از ﻧﻮع و ﻣﻴﺰان ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ و ﻧـﻮع ﻛـﺎرﺑﺮی­ﻫـﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﻗـﺮار ﮔﻴـﺮد. ﺑﺮاﺳـﺎس ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻـﻞ ﻛـﺎرﺑﺮد ﻧﺴﺒﺖ­ﻫﺎی ﺑﺎﻧﺪی، اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻬﺘﺮی را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ­­ ﺗﻚ­ﺑﺎﻧﺪ­ﻫﺎ در اﺧﺘﻴﺎر ﻗﺮار ﻣﻲ­دﻫﺪ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮای اﻳـﻦ ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﻛـﺎرﺑﺮد ﻫﻤ‌‌ﺰﻣـﺎن ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻬﺘﺮی در ﺗﺸـﺨﻴﺺ و ﺗﻔﻜﻴـﻚ ﻣﻴـﺰان ﭘﻮﺷـﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ اراﺋﻪ ﻣﻲ­دﻫﻨﺪ. ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﺎل اﻧﺘﺨـﺎب ﻣﻨﺎﺳـب­ترین روش ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ دﻗﺖ ﺑﺎﻻ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﺑـﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﻣﻴـﺰان ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد ﺗﺎ بتوان ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻛﺎراﺗﺮﻳﻦ ﺷـﺎﺧﺺ­ﻫـﺎ و آﻧﺎﻟﻴﺰ­ﻫﺎی ﺑﻪ­دﺳﺖ آﻣﺪه و اراﺋﻪ ﻣﺪل­ﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﭘـﺎﻳﺶ و ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ و ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺑـﺎ ﺧﺼﻮﺻـﻴﺎت ﻣﺸـﺎﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ.
نتیجه­گیری: با توجه به نتایج به‌دست آمده می­توان بیان نمود که شاخص GARI ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺑﺮﺁﻭﺭﺩ میزان کربن آلی پوشش گیاهی منطقه ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻬﺘﺮﻱ ﺭﺍ ﺍﺭﺍﺋﻪ داده است ﻭ ﻣﻲ­ﺗﻮﺍﻥ ﺁن ﺭﺍ ﺑﻪ­ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺷﺎخص ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ ﺑﺮﺁﻭﺭﺩ کربن پوشش ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺩﺭ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﻤﻮﺩ. ﻫﺮ ﺷﺎﺧﺼﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮای ﻳﻚ ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﻳﺎ ﻳﻚ ﻧﻮع ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻪ­ﺧﺼﻮص ﺟﻮاب دﻫﺪ. تکرار زمانی مطالعات و افزایش حجم نمونه با توجه به ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت و ﺷـﺮاﻳﻂ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ﻣـﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ، آﮔﺎﻫﻲ از ﻧﻮع و ﻣﻴﺰان ﭘﻮﺷﺶ ﮔﻴﺎﻫﻲ در تعیین شاخصﻫﺎی مناسب پیشنهاد می­شود.
 
     
نوع مطالعه: كاربردي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1402/4/17 | پذیرش: 1402/8/13 | انتشار: 1402/12/10

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مرتع می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2024 All Rights Reserved | Rangeland

Designed & Developed by : Yektaweb