دوره 20، شماره 2 - ( 12-1405 )
جلد 20 شماره 2 صفحات 0-0 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Erfanzadeh R, Hazhir S. The variability of soil biological parameters under the influence of climate and livestock grazing (the studied areas: Peshert rangelands in Kiasar, Mazandaran province and Ergi Boghaz in Gonbad Kavoos in Golestan province). مرتع 2027; 20 (2)
URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-1285-fa.html
URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-1285-fa.html
عرفانزاده رضا، هژیر شادی. تغییر پذیری شاخصهای بیولوژیک خاک تحت تاثیر اقلیم و چرای دام (منطقه مورد مطالعه: مراتع پشرت در کیاسر، استان مازندران و ارگی بوغاز در گنبد کاووس، استان گلستان). مرتع. 1405; 20 (2)
دانشگاه تربیت مدرس
چکیده: (38 مشاهده)
سابقه و اهداف: هر گونه اقدامی در جهت بر هم زدن تعادل موجود در خاک منجر به پیامدهای متفاوتی در اجزای آن میشود. تنشهای زیستی و غیرزیستی اجزای این بوم نظام، از جمله فعالیتهای میکروبی را تحت تاثیر قرار میدهد. ریزجانداران شاخص سریعتری برای سنجش کیفیت و سلامت خاک هستند و سریعاً به تغییرات محیطی و عوامل استرسزا از جمله تغییرات اقلیمی و چرای بیرویه دام واکنش نشان میدهند و با اندازه گیری آنها میتوان به میزان و نوع تغییرات در بوم نظام خاک پی برد. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر اقلیم و چرای دام بر برخی از شاخصهای بیولوژیک خاک مانند تنفس پایه، تنفس برانگیخته، شاخص ضریب متابولیک، شاخص دسترسی به کربن، سهم میکروبی و میزان فعالیت آنزیم اوره آز انجام شد.
مواد و روش: جهت انجام پژوهش پس از بازدید میدانی دو رویشگاه با ویژگیهای اقلیمی متفاوت و تیمار قرق و چراشده انتخاب گردید. منطقه مطالعاتی اول در 110 کیلومتری جنوب شرق ساری و در مراتع پشرت انتخاب گردید که میزان متوسط بارندگی سالانه 375 میلیمتر بود. اقلیم منطقه بر اساس روش دومارتن نیمه مرطوب سرد تعیین گردید. منطقه مطالعاتی دیگر با عنوان ارگی بوغاز در شرق استان گلستان و در فاصله 35 کیلومتری شهرستان گنبد کاووس انتخاب شد. از نظر آب و هوایی دارای زمستانهای ملایم و تابستانهای گرم وخشک بود. میزان بارندگی متوسط سالانه در این منطقه حدود ۲2۰ میلیمتر برآورد گردید و بر اساس تقسیم بندی دومارتن، این منطقه در رده اقلیم خشک دستهبندی شد. جهت انجام نمونهبرداری در هر منطقه سایت قرق و چرا شده انتخاب و در داخل هر کدام از این سایتها به صورت تصادفی 6 پلات 1×1 انداخته شد. به صورت مجزا در هر منطقه با اقلیم خاص 12 پلات و در مجموع 24 پلات در نظر گرفته شد. در داخل هر پلات به صورت تصادفی 10 هسته خاک به وسیله یک اوگر با قطر 5 سانتیمتر در دو عمق 0-5 و 5-10 برداشت شد. جهت بررسی اثر چرای دام، اقلیم متفاوت و عمق و اثر همزمان این تیمارها بر پارامترهای خاکی از آزمون تجزیه واریانس سه طرفه و مقایسه این پارامترها در دو سایت قرق و چرا در هر رویشگاه از آزمون t مستقل استفاده شد.
نتایج: نتایج نشان داد که شاخص ضریب متابولیک، شاخص دسترسی به کربن، تنفس برانگیخته و آنزیم اوره آز تحت تاثیر تیمار اقلیم دارای تفاوت معنیدار بودند. تنفس میکروبی (برانگیخته) با میانگین 39/0 در رویشگاه پشرت به صورت معنیداری بیشتر از رویشگاه ارگی بوغاز با میانگین 30/0 بود. فعالیت آنزیم اوره آز نیز در رویشگاه پشرت با میانگین 56/48 از رویشگاه ارگی بوغاز با میانگین 44/16 بیشتر بود. علاوه بر این چرای دام نیز بر این پارامتر تاثیر معنیدار ایجاد کرده بود و میزان فعالیت این آنزیم در سایت قرق و عمق 0-5 سانتیمتر بیشتراز سایت چرا شده و عمق 5-10 سانتیمتر بود. تیمار چرای دام بر شاخص دسترسی به کربن، تنفس پایه، تنفس برانگیخته اثر معنا دار داشت.
نتیجه گیری: وجود مقادیر بالای کربن آلی، نیتروژن و رطوبت کافی در رویشگاه پشرت و در امان بودن از آثار مخرب چرای دام در سایت قرق منجر به فراهم نمودن امکان فعالیت جمعیت ریزجانداران در خاک، جذب مولکولهای آنزیم را بر روی سطوح کلوئیدهای آلی و بهبود شرایط در این رویشگاه گردیده است. میتوان بیان کرد که نوع مدیریت مراتع به خوبی میتواند بر ویژگیهای شیمیایی و میکروبی خاک تأثیرگذار باشد. در این تحقیق، با اجرای عملیات قرق تغییرات قابل ملاحظهای در بهبود کیفیت خاک دیده شد.
مواد و روش: جهت انجام پژوهش پس از بازدید میدانی دو رویشگاه با ویژگیهای اقلیمی متفاوت و تیمار قرق و چراشده انتخاب گردید. منطقه مطالعاتی اول در 110 کیلومتری جنوب شرق ساری و در مراتع پشرت انتخاب گردید که میزان متوسط بارندگی سالانه 375 میلیمتر بود. اقلیم منطقه بر اساس روش دومارتن نیمه مرطوب سرد تعیین گردید. منطقه مطالعاتی دیگر با عنوان ارگی بوغاز در شرق استان گلستان و در فاصله 35 کیلومتری شهرستان گنبد کاووس انتخاب شد. از نظر آب و هوایی دارای زمستانهای ملایم و تابستانهای گرم وخشک بود. میزان بارندگی متوسط سالانه در این منطقه حدود ۲2۰ میلیمتر برآورد گردید و بر اساس تقسیم بندی دومارتن، این منطقه در رده اقلیم خشک دستهبندی شد. جهت انجام نمونهبرداری در هر منطقه سایت قرق و چرا شده انتخاب و در داخل هر کدام از این سایتها به صورت تصادفی 6 پلات 1×1 انداخته شد. به صورت مجزا در هر منطقه با اقلیم خاص 12 پلات و در مجموع 24 پلات در نظر گرفته شد. در داخل هر پلات به صورت تصادفی 10 هسته خاک به وسیله یک اوگر با قطر 5 سانتیمتر در دو عمق 0-5 و 5-10 برداشت شد. جهت بررسی اثر چرای دام، اقلیم متفاوت و عمق و اثر همزمان این تیمارها بر پارامترهای خاکی از آزمون تجزیه واریانس سه طرفه و مقایسه این پارامترها در دو سایت قرق و چرا در هر رویشگاه از آزمون t مستقل استفاده شد.
نتایج: نتایج نشان داد که شاخص ضریب متابولیک، شاخص دسترسی به کربن، تنفس برانگیخته و آنزیم اوره آز تحت تاثیر تیمار اقلیم دارای تفاوت معنیدار بودند. تنفس میکروبی (برانگیخته) با میانگین 39/0 در رویشگاه پشرت به صورت معنیداری بیشتر از رویشگاه ارگی بوغاز با میانگین 30/0 بود. فعالیت آنزیم اوره آز نیز در رویشگاه پشرت با میانگین 56/48 از رویشگاه ارگی بوغاز با میانگین 44/16 بیشتر بود. علاوه بر این چرای دام نیز بر این پارامتر تاثیر معنیدار ایجاد کرده بود و میزان فعالیت این آنزیم در سایت قرق و عمق 0-5 سانتیمتر بیشتراز سایت چرا شده و عمق 5-10 سانتیمتر بود. تیمار چرای دام بر شاخص دسترسی به کربن، تنفس پایه، تنفس برانگیخته اثر معنا دار داشت.
نتیجه گیری: وجود مقادیر بالای کربن آلی، نیتروژن و رطوبت کافی در رویشگاه پشرت و در امان بودن از آثار مخرب چرای دام در سایت قرق منجر به فراهم نمودن امکان فعالیت جمعیت ریزجانداران در خاک، جذب مولکولهای آنزیم را بر روی سطوح کلوئیدهای آلی و بهبود شرایط در این رویشگاه گردیده است. میتوان بیان کرد که نوع مدیریت مراتع به خوبی میتواند بر ویژگیهای شیمیایی و میکروبی خاک تأثیرگذار باشد. در این تحقیق، با اجرای عملیات قرق تغییرات قابل ملاحظهای در بهبود کیفیت خاک دیده شد.
واژههای کلیدی: ضریب متابولیک، تنفس میکروبی خاک، شاخص قابلیت دسترسی به کربن، آنزیم اوره آز، تغییرات اقلیمی، چرای دام
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
