Farzi H, Tamartash R, Jafarian Z, Tatian M. Effects of Biological treatments on plants functional and Species Diversity Indices (Case study: Arange Watershed, Alborz). مرتع 2020; 14 (1) :37-46
URL:
http://rangelandsrm.ir/article-1-864-fa.html
فرضی حامد، تمرتاش رضا، جعفریان زینب، طاطیان محمدرضا. اثرات اقدامات بیولوژیکی بر شاخصهای تنوع گونهای و کارکردی گیاهان (مطالعه موردی: حوزه آبخیز ارنگه، استان البرز). مرتع. 1399; 14 (1) :37-46
URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-864-fa.html
گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری
چکیده: (3935 مشاهده)
تغییر در غنا و تنوع گونهای از مشخصههای اکوسیستمهای دستکاری شده است. هرچه تنوع گونهای یک اکوسیستم بیشتر باشد، زنجیره غذایی پیچیدهتر میشود. از آنجایی که احیاء مراتع با رعایت شرایط اکولوژیک میتواند موجب بهبود کمی و کیفی پوشش گیاهی گردد، بدین منظور تحقیق حاضر در خرداد و تیر 1397در حوزه آبخیز ارنگه استان البرز به منظور بررسی تغییرات تنوع گونهای و تنوع کارکرد گونههای گیاهی در اقدامات بیولوژیکی مختلف انجام شد. در این تحقیق ویژگیهای کارکردی گیاهان، تعداد گونهها و درصد پوشش آنها در مناطقی که اقدامات بیولوژیکی شامل بذرپاشی، کپهکاری، مدیریت چرا و قرق و همچنین یک مرتع طبیعی به عنوان تیمار شاهد در مجاورت آنها انجام گرفت، جمعآوری شد. سپس با استفاده از این اطلاعات، شاخصهای تنوع گونهای غنا (S)، شانون (H)، سیمپسون (D) و یکنواختی (E) و شاخصهای تنوع کارکردی شامل چندوجهی محدب (Convex hull hyper-volume)، غنای کارکرد (Functional Richness)، یکنواختی کارکرد (Functional Evenness)، واگرایی کارکرد (Functional Divergence) و شاخص رائو (Rao) در همه سایتها محاسبه شدند. برای محاسبه این شاخصها از بسته FD و برای بررسی اثر تیمارهای بیولوژیکی بر روی شاخصهای تنوع از آنالیز تشخیص کانونیک تعمیمی (GCCA) از بسته canic در نرمافزار R نسخه 3.1.1 استفاده شد. به منظور بررسی مقایسه شاخصهای تنوع در تیمارهای مختلف بیولوژیکی از آزمون تجزیه واریانس یکطرفه استفاده شد. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که مرتع شاهد دارای بالاترین تنوع شانون بوده و با کپهکاری و قرق اختلاف معنیداری از این نظر داشته است. برای شاخص غنای گونهای بین تیمار بذرپاشی با مرتع طبیعی اختلاف معنیداری مشاهده نشد، اما با دیگر اقدامات از جمله کپهکاری و مدیریت چرا اختلاف معنیداری در سطح پنج درصد مشاهده شد. نتایج تجزیه واریانس برای شاخصهای مختلف تنوع کارکردی بیانگر این مطلب بود که در بین شاخصهای تنوع کارکرد، به جز شاخص چندوجهی محدب CHull))، شاخصهای غنای کارکرد (FRic)، واگرایی کارکرد (FDiv) و یکنواختی کارکرد (FEve) همبستگی مثبتی با اقدامات بیولوژیکی داشتند. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که شاخص رائو در سایت قرق، دارای بالاترین مقدار بوده و با سایت مدیریت چرا اختلاف معنیداری داشته اما تفاوت آن با بذرپاشی و کپهکاری زیاده بوده است. نتایج بیانگر این مطلب بود که با توجه به زیاد بودن تعداد پایههای گونههای علفی در منطقه و گاهی به علت کپهای بودن شمارش این گونهها مشکل و از دقت بسیار پایین نیز برخوردار است، لذا استفاده از ویژگیهای کارکردی میتواند شاخصهای تنوع را با دقت بیشتری در منطقه برآورد نماید.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1399/2/11 | پذیرش: 1399/2/11 | انتشار: 1399/2/11