دوره 20، شماره 2 - ( 12-1405 )
جلد 20 شماره 2 صفحات 0-0 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rastgar S, Nematpour A A, Ataie Solout K. Asseissing Economic and Employment Potential of Ferula gummosa Boiss: A Case Study from Firoozkooh County's Range Management Plan. مرتع 2027; 20 (2)
URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-1319-fa.html
URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-1319-fa.html
رستگار شفق، نعمت پور علی اصغر، عطایی سلوط کمال. ارزیابی اقتصادی و ظرفیت ایجاد اشتغال Ferula gummosa Boiss (مطالعه موردی: طرح مرتعداری چندمنظوره شهرستان فیروزکوه). مرتع. 1405; 20 (2)
ساری- دانشگاه علوم کشاورزی ساری
چکیده: (37 مشاهده)
سابقه و هدف:
تنوع بخشی به فعالیتهای اقتصادی در بهرهبرداری از مراتع همچون بهرهبرداری مناسب از گیاهان دارویی نقش مهمی در تنوع اقتصادی، اشتغالزایی، درآمدزایی، بهبود وضعیت اقتصادی-اجتماعی و توسعه پایدار جوامع محلی دارد. لذا تحقیق حاضر با هدف تحلیل صرفه اقتصادی و مقایسه درآمد سالانه مراتع ییلاقی شهرآباد فیروزکوه از نظر بهرهبرداری دامداری سنتی و بهرهبرداریهای غیردامی با بررسی میزان اشتغالزایی افراد بومی منطقه در سال 1399-1400 انجام شد.
مواد و روش ها:
تحقیق حاضر در منطقه فیروزکوه و در سامان عرفی شهرآباد استان تهران واقع شده است. روش تحقیق بکار گرفته شده، پیمایشی - توصیفی با استفاده از ابزار پرسشنامه است. اطلاعات مورد نیاز به روش سرشماری از 30 نفر از دامداران روستای شهرآباد و بهرهبرداران باریجه به روش پیمایشی همراه با مصاحبه حضوری صورت پذیرفت. به منظور محاسبه انسجام درونی ابزار تحقیق از روش آماره آلفای کرونباخ استفاده شد. روایی محتوایی پرسشنامه نیز با نظرخواهی از اساتید مرتبط با موضوع تأیید شد و سپس با استفاده از مصاحبه، مشاهده و تکمیل میدانی پرسشنامهها به گردآوری دادهها اقدام گردید. بمنظور ارزیابی مالی مرتعداران و ارزیابی اقتصادی باریجه از طرح مرتعداری تلفیقی اجرا شده در منطقه مورد مطالعه و روش منفعت به هزینه (B/C) استفاده شد. جهت برآورد ظرفیت ایجاد اشتغال از شاخص اشتغالزایی استفاده شد. در آمار استنباطی از آزمون کولوموگراف- اسمیرنف برای تعیین نرمال بودن متغیرها و آزمون T تک نمونهای برای پاسخ به فرضیههای تحقیق استفاد شد.
نتایج:
نتایج نشان داد 70 درصد از مرتعداران صرفاً به شغل دامداری اشتغال داشتند. در بهرهبرداری باریجه نیز 20 نفر کارگر متخصص غیر بومی و بومی مشغول برداشت شیرابه بودند. مرتع حاضر با تولید انواع گیاهان دارویی بویژه شیرابه باریجه در سطح بالقوه رویش (150 هکتار) توانسته است، درآمد خالص و رفاه مردم محلی را 2/10 برابر در هر هکتار نسبت به دامداری افزایش دهد و از اینرو، نقش مهمی در اقتصاد و درآمد مرتعداران داشته است. با توجه به نتایج بدست آمده، تولید شیرابه 3105 کیلوگرم و عملکرد آن در هکتار، 21 کیلوگرم می باشد. ضریب اشتغالزایی کل بهرهبرداری هر کیلوگرم بهرهبرداری باریجه در طی دوره بهرهبرداری ۹۰ روز/سال، (۰۸/۷ نفر-روز) و (۷۶/۱ نفر-سال) بدست آمد که معادل 35 درصد اشتغال سالانه است. نتایج ارزیابی اقتصادی دامداری نشان داد، جمع کل هزینهها و درآمدهای دامداری به ترتیب 22765900 هزار ریال و 39690000 هزار ریال و میانگین سود 3335361 ریال/هکتار در سال است. همچنین در ارزیابی اقتصادی نسبت درآمد به هزینه (B/C) فعالیت دامداری برابر با 16/1 و بهرهبرداری باریجه برابر 1/2 محاسبه شد که نشان دهنده سودآوری بیشتر این نوع بهرهبرداری است.
نتیجه گیری:
با توجه به اهمیت گیاهان دارویی باریجه (Ferula gummosa Boiss.) در استفاده چندمنظور از مراتع در غالب طرحهای تلفیقی و نقش آنها در ایجاد اشتغال جوامع محلی، در پژوهش حاضر سعی شد تا با استفاده از اطلاعات بدست آمده به ارزیابی اقتصادی فعالیت دامداری و بهرهبرداری از گیاه دارویی باریجه پرداخته شود. با توجه به نتایج بدست آمده، درآمدزایی و سود خالص هر هکتار باریجه 2/10 برابر بیشتر از دامداری است که نسبت قابل توجهی است. لذا، ضرورت دارد که ضمن بهرهبرداری مبتنی بر اصول اکولوژیک از گیاه مذکور، نقش مهمی در اقتصاد و اشتغال محلی ایفا کند.
تنوع بخشی به فعالیتهای اقتصادی در بهرهبرداری از مراتع همچون بهرهبرداری مناسب از گیاهان دارویی نقش مهمی در تنوع اقتصادی، اشتغالزایی، درآمدزایی، بهبود وضعیت اقتصادی-اجتماعی و توسعه پایدار جوامع محلی دارد. لذا تحقیق حاضر با هدف تحلیل صرفه اقتصادی و مقایسه درآمد سالانه مراتع ییلاقی شهرآباد فیروزکوه از نظر بهرهبرداری دامداری سنتی و بهرهبرداریهای غیردامی با بررسی میزان اشتغالزایی افراد بومی منطقه در سال 1399-1400 انجام شد.
مواد و روش ها:
تحقیق حاضر در منطقه فیروزکوه و در سامان عرفی شهرآباد استان تهران واقع شده است. روش تحقیق بکار گرفته شده، پیمایشی - توصیفی با استفاده از ابزار پرسشنامه است. اطلاعات مورد نیاز به روش سرشماری از 30 نفر از دامداران روستای شهرآباد و بهرهبرداران باریجه به روش پیمایشی همراه با مصاحبه حضوری صورت پذیرفت. به منظور محاسبه انسجام درونی ابزار تحقیق از روش آماره آلفای کرونباخ استفاده شد. روایی محتوایی پرسشنامه نیز با نظرخواهی از اساتید مرتبط با موضوع تأیید شد و سپس با استفاده از مصاحبه، مشاهده و تکمیل میدانی پرسشنامهها به گردآوری دادهها اقدام گردید. بمنظور ارزیابی مالی مرتعداران و ارزیابی اقتصادی باریجه از طرح مرتعداری تلفیقی اجرا شده در منطقه مورد مطالعه و روش منفعت به هزینه (B/C) استفاده شد. جهت برآورد ظرفیت ایجاد اشتغال از شاخص اشتغالزایی استفاده شد. در آمار استنباطی از آزمون کولوموگراف- اسمیرنف برای تعیین نرمال بودن متغیرها و آزمون T تک نمونهای برای پاسخ به فرضیههای تحقیق استفاد شد.
نتایج:
نتایج نشان داد 70 درصد از مرتعداران صرفاً به شغل دامداری اشتغال داشتند. در بهرهبرداری باریجه نیز 20 نفر کارگر متخصص غیر بومی و بومی مشغول برداشت شیرابه بودند. مرتع حاضر با تولید انواع گیاهان دارویی بویژه شیرابه باریجه در سطح بالقوه رویش (150 هکتار) توانسته است، درآمد خالص و رفاه مردم محلی را 2/10 برابر در هر هکتار نسبت به دامداری افزایش دهد و از اینرو، نقش مهمی در اقتصاد و درآمد مرتعداران داشته است. با توجه به نتایج بدست آمده، تولید شیرابه 3105 کیلوگرم و عملکرد آن در هکتار، 21 کیلوگرم می باشد. ضریب اشتغالزایی کل بهرهبرداری هر کیلوگرم بهرهبرداری باریجه در طی دوره بهرهبرداری ۹۰ روز/سال، (۰۸/۷ نفر-روز) و (۷۶/۱ نفر-سال) بدست آمد که معادل 35 درصد اشتغال سالانه است. نتایج ارزیابی اقتصادی دامداری نشان داد، جمع کل هزینهها و درآمدهای دامداری به ترتیب 22765900 هزار ریال و 39690000 هزار ریال و میانگین سود 3335361 ریال/هکتار در سال است. همچنین در ارزیابی اقتصادی نسبت درآمد به هزینه (B/C) فعالیت دامداری برابر با 16/1 و بهرهبرداری باریجه برابر 1/2 محاسبه شد که نشان دهنده سودآوری بیشتر این نوع بهرهبرداری است.
نتیجه گیری:
با توجه به اهمیت گیاهان دارویی باریجه (Ferula gummosa Boiss.) در استفاده چندمنظور از مراتع در غالب طرحهای تلفیقی و نقش آنها در ایجاد اشتغال جوامع محلی، در پژوهش حاضر سعی شد تا با استفاده از اطلاعات بدست آمده به ارزیابی اقتصادی فعالیت دامداری و بهرهبرداری از گیاه دارویی باریجه پرداخته شود. با توجه به نتایج بدست آمده، درآمدزایی و سود خالص هر هکتار باریجه 2/10 برابر بیشتر از دامداری است که نسبت قابل توجهی است. لذا، ضرورت دارد که ضمن بهرهبرداری مبتنی بر اصول اکولوژیک از گیاه مذکور، نقش مهمی در اقتصاد و اشتغال محلی ایفا کند.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |