[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 16، شماره 1 - ( 1-1401 ) ::
جلد 16 شماره 1 صفحات 179-167 برگشت به فهرست نسخه ها
تأثیر کاربرد برخی تسهیل‌گرها بر خصوصیات رشد شبدر سفید (Trifolium repens L.)
فائزه بیرامپور، مهدی معمری، اردوان قربانی، معراج شرری، معصومه عباسی خالکی
چکیده:   (593 مشاهده)
سابقه و هدف: استفاده از مواد تسهیل‌گر رشد برای بهبود جوانه‌زنی، استقرار اولیه و رشد گیاهان، می‌تواند موفقیت طرح‌های اصلاح مرتع، مرتع­کاری و احداث چراگاه‌های دست‌کاشت را افزایش دهد. همچنین، تسهیل‌گرهای رشد می‌توانند موفقیت کشت گیاهان علوفه‌ای در دیم‌زارهای کم‌بازده و در نتیجه کمیت و کیفیت پوشش گیاهی و تولید را افزایش دهد. بنابراین، توجه به استفاده از تسهیل‌گرهایی که هم قابل‌دسترس باشند و هم از نظر اقتصادی قابلیت استفاده داشته باشند، دارای اهمیت است. هدف اصلی این تحقیق بررسی اثر تیمارهای زئولیت، بنتونیت و نانوکلات‌پتاسیم بر خصوصیات رشد گونه Trifolium repens در محیط گلخانه می­باشد تا در صورت اثبات اثرات مثبت این تسهیل‌گرها بتوان در عملیات اصلاح مراتع از این مواد استفاده کرد.
مواد و روش‌ها: این تحقیق به­منظور بررسی اثر زئولیت (2، 4 و 6 گرم در کیلوگرم)، نانوکلات‌پتاسیم (30، 60 و 90 میلی‌گرم در کیلوگرم)، بنتونیت (2، 4 و 6 گرم در کیلوگرم) و ترکیب نانوکلات‌پتاسیم + زئولیت (30+2، 60+4 و 90+6) بر خصوصیات رشد گونه Trifolium repens در گلخانه به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد. برای انجام تحقیق، خاک مورد نیاز از 5 نقطه تصادفی از مراتع منطقه فندقلو واقع در 35 کیلومتری شهر اردبیل جمع‌آوری شد. نمونه‌های خاک از عمق ریشه‌دوانی گیاهان مرتعی (صفر تا 30 سانتی‌متر) برداشت شدند. در گام بعد نمونه‌ها با هم ترکیب شده و سپس با استفاده از الک 4 میلی‌متری قطعات ریشه و سنگ و سنگریزه از خاک جدا شدند و سپس با تیمارهای موردنظر مخلوط و درون گلدان‌ها‌ ریخته شد. در پایان دوره رشد، صفات مورفولوژیکی مانند ارتفاع، حجم، وزن تر و وزن خشک اندام هوایی، وزن تر و خشک، حجم، سطح و طول ریشه و درصد استقرار و صفات فیزیولوژیکی مانند شاخص کلروفیل SPAD، نشت الکترولیت، محتوای نسبی آب برگ و شاخص پایداری غشا اندازه‌گیری شدند. برای بررسی تأثیر تسهیل‌گرها از آزمون تجزیه واریانس یک‌طرفه و برای مقایسه میانگین‌ها از آزمون چنددامنه‌ای دانکن استفاده شد.
نتایج: نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر تیمارهای مورداستفاده (زئولیت، بنتونیت، نانوکلات‌پتاسیم و ترکیب نانوکلات‌پتاسیم + زئولیت) بر روی وزن تر اندام هوایی، وزن خشک اندام هوایی، وزن تر ریشه، وزن خشک ریشه، طول ریشه، حجم ریشه، سطح ریشه و درصد استقرار گیاه معنی‌دار شد. به‌طوریکه، بیشترین مقدار وزن تر و خشک اندام هوایی (83/26 و 59/88 گرم)، سطح ریشه (44/61) و حجم ریشه (00/50 میلی‌لیتر) در تیمار نانوکلات‌پتاسیم 90 میلی‌گرم در کیلوگرم + زئولیت 6 میلی‌گرم در کیلوگرم مشاهده شدند. وزن تر (48/56 گرم) و خشک ریشه (21/25 گرم) به­ترتیب در تیمارهای نانوکلات‌پتاسیم 60  میلی‌گرم در کیلوگرم + زئولیت 4 میلی‌گرم در کیلوگرم و نانوکلات‌پتاسیم 90 میلی‌گرم در کیلوگرم بیشترین مقدار را نشان داد. همچنین بنتونیت 4 ‌گرم در کیلوگرم سبب بیشترین افزایش در استقرار گیاه (31/83 درصد) شد. شاخص کلروفیل SPAD (53/46) در تیمار نانوکلات‌پتاسیم 30 میلی‌گرم در کیلوگرم بیشترین مقدار با 71/8 درصد افزایش نسبت به شاهد را نشان داد. بیشترین مقدار درصد محتوای آب نسبی برگ در تیمار بنتونیت 4 گرم در کیلوگرم مشاهده شد و مقدار آن حدود 31 درصد بیشتر از شاهد بوده است.
نتیجه‌گیری: به­طور کلی می­توان گفت که ترکیب تسهیل‌گرهای نانوکلات پتاسیم و زئولیت، مؤثرترین تیمار در بهبود خصوصیات رشد و افزایش عملکرد گیاه شبدر سفید است. به­نظر می‌رسد با توجه به نیاز شبدر سفید به عنصر پتاسیم و از سوی دیگر، جذب و حفظ ذرات پتاسیم توسط زئولیت و به‌دنبال آن جذب آن توسط گیاه در طول دوره رشد، سبب افزایش خصوصیات رشد و عملکرد گیاه شده است. به­طوری­که هم اندام­های هوایی و هم ریشه گیاه شبدر سفید از این تیمار سود برده‌اند. بنابراین می‌توان در عملیات کاشت شبدر سفید چه به­صورت تک­کشتی و چه در ترکیب با گندمیان برای ایجاد چراگاه و اصلاح و توسعه مراتع، از تیمارهای مذکور استفاده نمود.

 
واژه‌های کلیدی: شبدر سفید، تسهیل‌گر، زئولیت، بنتونیت، نانوکلات‌پتاسیم
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1400/6/7 | پذیرش: 1400/7/30 | انتشار: 1401/1/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Beyrampoor F, Moameri M, Ghorbani A, Sharari M, Abbasi Khalaki M. Effect of some facilitators on growth characteristics of Trifolium repens L.. مرتع. 2022; 16 (1) :167-179
URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-1045-fa.html

بیرامپور فائزه، معمری مهدی، قربانی اردوان، شرری معراج، عباسی خالکی معصومه. تأثیر کاربرد برخی تسهیل‌گرها بر خصوصیات رشد شبدر سفید (Trifolium repens L.). مرتع. 1401; 16 (1) :179-167

URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-1045-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 16، شماره 1 - ( 1-1401 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مرتع Rangeland
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4410