دوره 16، شماره 2 - ( 5-1401 )                   جلد 16 شماره 2 صفحات 270-256 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Ghorbani A, Andalibi L, Dadjoo F, MohammadZadeh Ni K, Mirzaie Aghche Gheshlagh F, Hashemi Majd K, et al . Nutritional value determination of two species Tanacetum chiliophyllum and Potentilla reptans in Shoghal-dareh Rangelands of Namin, Ardabil Province. مرتع 2022; 16 (2) :256-270
URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-1105-fa.html
قربانی اردوان، عندلیبی لیدا، دادجو فرید، محمدزاده نی کبری، میرزائی آقجه قشلاق فرزاد، هاشمی مجد کاظم، و همکاران.. تعیین ارزش غذایی دو گونه‌ Tanacetum chiliophyllum و Potentilla reptans در مراتع شغال‌دره نمین، استان اردبیل. مرتع 1401; 16 (2) :270-256

URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-1105-fa.html


گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل
چکیده:   (1199 مشاهده)
سابقه و هدف: نقش مراتع در تولید فرآورده­های دامی از لحاظ تولید خوراک دام دارای اهمیت است که دو سوم از کل هزینه تولید در واحدهای مختلف پرورش دام، به هزینه­ خوراک اختصاص دارد. مرتع­داران عملکرد دام را برآیند نهایی کیفیت علوفه­ مرتع می‌دانند. کیفیت علوفه به‌عنوان توانایی تولید مرتعی در فراهم نمودن سطح مطلوب عملکرد دام (تولید گوشت، شیر و پشم) تعریف شده و ارزش غذایی علوفه بیانگر مقدار انرژی و مواد مغذی است که در دسترس دام قرار می­گیرد. هدف این پژوهش تعیین عناصر معدنی و ارزش غذایی گونه­های Tanacetum chiliophyllum Sch.Bip. و Potentilla reptans L. (گونه­های غالب منطقه) طی سه مرحله­ فنولوژیکی (رویشی، گل‌دهی و بذردهی) و در دو جهت جغرافیایی شمالی و جنوبی مراتع شغال‌دره شهرستان نمین استان اردبیل بوده است.
مواد و روش‌ها: تعداد دو سایت در منطقه­ شغال­دره از توابع شهرستان نمین واقع در استان اردبیل برای نمونه‌برداری انتخاب شد. این منطقه در مجاورت و تحت تأثیر آب و هوا و اقلیم دریای خزر و دیواره کوهستان البرز غربی و نفوذ هوای مرطوب به این منطقه قرار دارد. نمونه‌برداری از 50 پایه به‌روش تصادفی انجام شد. پس از خشک و آماده‌سازی نمونه­ها برای انجام مراحل آزمایشگاهی، مواد معدنی ماکرو (نیترات، کلسیم، فسفر، ازت، سدیم و پتاسیم)، مواد معدنی میکرو (آهن، مس، روی و منگنز) و ویژگی­های شیمیایی دیواره سلولی بدون همی‌سلولز[1] و الیاف نامحلول در شوینده خنثی[2]، ماده خشک، چربی خام، خاکستر خام و پروتئین خام) با استفاده از روش­های آزمایشگاهی استاندارد در مراحل رویشی مختلف گونه‌ها اندازه­گیری شد.
نتایج: نتایج با استفاده از مقایسه میانگین بررسی شد و نشان داد که اختلاف بین دو گونه T. chiliophyllum و P. reptans در پتاسیم، کلسیم، نیترات، فسفر، روی، مس و منگنز (01/0>p) و در آهن و خاکستر خام (05/0>p) معنی‌دار بوده است. مرحله رویشی باعث ایجاد اختلاف معنی‌دار در آهن، روی، منگنز و درصد چربی شد (01/0>p). جهت جغرافیایی نیز با اختلاف ‌معنی­دار (05/0>p) در مقدار پروتئین خام، ماده خشک، NDF، آهن، کلسیم و نیترات شد. طبق نتایج به‌دست آمده میزان عناصر ماکرو، میکرو و میزان پروتئین خام گونه­های مورد بررسی در مراحل مختلف رشد کم‌تر از حد بحرانی و میزان ماده خشک بیش‌تر از حد بحرانی بود. این نتایج نشان­دهنده اهمیت نقش ویژگی­های ذاتی، مرحله رشد و شرایط محیطی در تعیین ویژگی­های کیفیت علوفه هستند.
نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق بیانگر اهمیت عملکرد گیاهان در اکوسیستم­ها، تحت تأثیر عوامل مختلفی نظیر نوع گونه، جهت جغرافیایی و مرحله­ رشد است. هر یک از این عوامل می­توانند تأثیر به‌سزایی بر کمیت و کیفیت گیاهان مرتعی داشته باشند؛ بنابراین شناخت عوامل محیطی و میزان اثر آن‌ها بـر پوشـش گیاهی برای احیاء اکوسیستم‌های مرتعی حائز اهمیت است. نتایج مقایسه کیفیت علوفه دو گونه نشان داد که گونه P.reptans  از ارزش علوفه‌ای بالاتری نسبت به T.chiliophyllum برخوردار است. پیشنهاد می‌شود با اجرای سیستم‌های چرایی و به‌عبارت‌دیگر برنامه‌ریزی خوراک‌دهی دام در مرتع، به گونه‌ای عمل شود تا ضمن حفظ وضعیت مرتع، عملکرد دام نیز در سطح مطلوبی نگه داشته شود و از کاهش وزن جثه دام‌ها جلوگیری گردد.
 
[1] -Acid Detergent Fiber
[2] - Neutral Detergent Fiber
متن کامل [PDF 415 kb]   (121 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1400/9/28 | پذیرش: 1400/9/10 | انتشار: 1401/5/10

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مرتع می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 All Rights Reserved | Rangeland

Designed & Developed by : Yektaweb