دوره 17، شماره 1 - ( 3-1402 )                   جلد 17 شماره 1 صفحات 44-32 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Mirzahoseini M, Jafari M, Azarnivand H, Tavili A, Zarei Darki B, Canton Castilla Y. Determination of the best concentration of cyanobacteria to improve soil fertility in rangeland (Case study: Jamabroud catchment). مرتع 2023; 17 (1) :32-44
URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-796-fa.html
میرزاحسینی محبوبه، جعفری محمد، آذرنیوند حسین، طویلی علی، زارعی دارکی بهروز، کانتون یولاندا. تعیین بهترین غلظت سیانوباکتری جهت بهبود حاصلخیزی خاک در مرتع (مطالعه موردی : حوزه آبخیز جمع آبرود). مرتع. 1402; 17 (1) :32-44

URL: http://rangelandsrm.ir/article-1-796-fa.html


گروه احیا مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج
چکیده:   (2064 مشاهده)
سابقه و هدف: خاک به‌عنوان یکی از اجزای مهم و اصلی اکوسیستم به‌منظور تولید و رشد در عرصه­های مرتعی از اهمیت به سزایی برخوردار است. یکی از میکرواورگانیسم­های زنده در خاک سیانوباکتری­ها هستند که به­عنوان نوعی پوسته­زیستی در مراتع، نقش مهمی در افزایش حاصل‌خیزی خاک ایفا می­کنند. آن­ها به دلیل تثبیت ازت و کربن تاثیر به‌سزایی در بهبود باروری خاک دارند. در این تحقیق اثرگذاری غلظت­های مختلف سیانوباکتری به عنوان یکی از پوسته­های زیستی خاک و نهایتا تعیین بهترین غلظت در جهت بهینه شدن حاصل‌خیزی خاک در مرتع گلگنگک واقع در حوزه آبخیز جمع­آبرود بررسی شده است. در سال­های اخیر استفاده از سیانوباکتری­ها در مناطق خشک و بیابانی به منظور تثبیت ازت مورد توجه قرار گرفته است ولی در مورد استفاده از غلظت­های مختلف و تعیین بهترین غلظت در مراتع تحقیق خاصی انجام نشده است، لذا پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثر تلقیح مستقیم سیانوباکتری با روش اسپری کردن به خاک و بررسی تاثیر آن بر فاکتورهای حاصلخیزکننده خاک و نهایتا تعیین بهترین غلظت از سیانوباکتری جهت اقدامات اصلاحی در مرتع انجام شده است.
مواد و روش­ها: مرتع مورد مطالعه با نام محلی گلگنگک است که در یکی از مراتع نیمه استپی در حوزه آبخیز جمع­آبرود قرار دارد، این حوزه یکی از زیرحوزه­ها در حوزه­آبخیز بزرگ حبله­رود می باشد. دراین تحقیق ابتدا با نمونه­برداری از افق سطحی خاک، واقع در عمق (cm20-0) سیانوباکتری­های منطقه جمع­آوری و در شرایط آزمایشگاه خالص­سازی شدند. این خالص­سازی تا حد جنس ادامه یافت و نهایتا 3 جنس غالب از سیانوباکتری منطقه شناسایی گردیدند که به‌ترتیب الویت عبارتند از: Osillatoria، Phormidium، Nostoc . در مرحله بعد سه غلظت مختلف از سیانوباکتری شامل 1012 ، 1010 و 108  عدد سلول سیانوباکتری در یک لیتر سوسپانسیون BBM (Bold Basal Medium) تهیه شده و به‌طور مستقیم در عرصه در فصل بهار پاشش گردید. در فواصل زمانی 15، 30، 45 و 180 روز پس از پاشش مجددا از خاک نمونه­برداری گردید و فاکتورهای حاصل‌خیزی که شامل (نیتروژن، پتاسیم، کربن آلی و pH) بررسی گردید. به این صورت که پس از تهیه عصاره خاک،  واکنش خاک با استفاده از دستگاه pH­ متر، کربن آلی با روش تیتر کردن، نیتروژن با روش کلدال، پتاسیم با استفاده از استات آمونیوم و شیک کردن اندازه گیری گردید.
نتایج: نتایج نشان داد ارتباط معنی­داری (05/0>p) بین کرت شاهد و کرت­های تلقیح وجود دارد. نیتروژن، پتاسیم و کربن آلی به‌ترتیب افزایشی حدود 3/21، 3/51 و 3/51 درصد را در انتهای دوره آزمایش نشان دادند و pH به میزان 4/0 کاهش را دارا بود. از آنجا که سیانوباکتری­ها باعث تثبیت نیتروژن در خاک می­شوند، بنابراین در حاصل‌خیزی خاک تاثیر به‌سزایی دارند.
نتیجه­گیری: با بررسی غلظت­های مختلف سیانوباکتری در زمان­های مختلف مشخص شد که با پاشش سیانوباکتری در مرتع مزبور فاکتورهای حاصل‌خیزی خاک از جمله نیتروژن، پتاسیم و کربن آلی افزایش یافت و نهایتا غلظت 108 لیتر به عنوان بهترین غلظت جهت بهبود وضعیت خاک از لحاظ حاصل‌خیزی تعیین گردید. به‌طور کلی نتایج این تحقیق می­تواند به عنوان اولین قدم در بررسی امکان استفاده از روش­های زیست محیطی موثر و سریع جهت کمک به بهبود وضعیت حاصل‌خیزی خاک در  مراتع مختلف به ویژه مراتع تخریب یافته محسوب و مورد توجه قرار گیرد. البته نباید فراموش کرد که با توجه به نتایج این تحقیق هر چند پوسته­های زیستی اعم از خزه، سیانوباکتری، جلبک و گلسنگ می­توانند باعث بهبود حاصل‌خیزی خاک ­شود، ولی تعیین غلظت بهینه در هر مرتع جهت اقدامات اصلاحی بسیار مهم بوده و بایستی نسبت دوزهای مورد استفاده در هر شرایط به صورت کاملا علمی و دقیق تعیین و مورد توجه قرار گیرد.
 
متن کامل [PDF 643 kb]   (246 دریافت)    
نوع مطالعه: كاربردي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1398/9/7 | پذیرش: 1399/7/24 | انتشار: 1402/3/10

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مرتع می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2024 All Rights Reserved | Rangeland

Designed & Developed by : Yektaweb